<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" >
   <channel>
    <atom:link href="http://yoganataraja.webnode.com.br/rss/artigos.xml" rel="self" type="application/rss+xml" />
      <title><![CDATA[Artigos - yoganataraja.com.br]]></title>
      <link>http://yoganataraja.webnode.com.br</link>
      <language>pt</language>
      <pubDate>Tue, 02 Nov 2010 16:23:00 +0100</pubDate>
      <lastBuildDate>Tue, 02 Nov 2010 16:23:00 +0100</lastBuildDate>
      <category><![CDATA[Artigos]]></category>
      <docs>http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss</docs>
      <generator>Webnode</generator>
      <item>
         <title><![CDATA[Já estou praticando Yoga, mas cadê os resultados?]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/ja%20estou%20praticando%20yoga%2c%20mas%20cad%c3%aa%20os%20resultados-/</link>
         <description><![CDATA[Por Fernando Perri
Estamos em uma época onde todos querem resultados imediatos não é?
Cirurgias que prometem solucionar como um passe de mágicas problemas que levamos anos para produzir em nossos corpos. Empresas que nos prometem um atendimento rápido, seguro e individualizado. Carros mais possantes e velozes que nos levam em segundos até onde queremos ir. O mais incrível é que algumas pessoas pagam o preço, e acreditam nesses “milagres”. A natureza não da saltos dizem os sábios...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Tue, 02 Nov 2010 16:23:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/ja%20estou%20praticando%20yoga%2c%20mas%20cad%c3%aa%20os%20resultados-/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><a href="products/bauru-yoga-fernando-perri/" target="_blank"><span style="color: rgb(0, 0, 0);"><b>Por Fernando Perri</b></span></a></p>
<p>Estamos em uma época onde todos querem resultados imediatos não é?<br />
Cirurgias que prometem solucionar como um passe de mágicas problemas que levamos anos para produzir em nossos corpos. Empresas que nos prometem um atendimento rápido, seguro e individualizado. Carros mais possantes e velozes que nos levam em segundos até onde queremos ir. O mais incrível é que algumas pessoas pagam o preço, e acreditam nesses “milagres”. A natureza não da saltos dizem os sábios antigos.</p>
<p>Vivemos em um mundo onde reconhecemos tudo a nossa volta através de estímulos que chegam até nós por meio dos nossos cinco sentidos. Precisamos entender que esses cinco sentidos são extremamente limitados e que as coisas não são exatamente como achamos que são. A isso se da o nome de Maya, ilusão.</p>
<p>Libertação (Moksha) é o objetivo primordial do yoga, libertação de maya, das nossas próprias limitações e aflições, libertação do sofrimento, da dor, do egoísmo e da ignorância. Liberdade para sermos nós mesmos. Através das práticas de yoga melhoramos nossa atenção, nossa percepção de nós mesmos e do mundo ao nosso redor, melhoramos nossa saúde e equalizamos nossa energia e nossa mente. Evolução.</p>
<p>A tradição do yoga nos diz que a evolução é um caminho similar a uma escada, devemos subir degrau por degrau, vivenciar, aprender, e passar por cada uma das etapas, pois ao final da jornada o destino é apenas um dos pontos importantes alcançados. Realizamos, porém a jornada da evolução e do conhecimento, onde a cada passo nos tornamos mais autênticos, nos conhecemos mais, e tomamos mais consciência do nosso ser. Nosso mergulho místico para encontrarmos a nós mesmos.</p>
<p>Mas como saber se estou evoluindo?</p>
<p>O yoga é muito mais do que resultados físicos, saúde, flexibilidade, força etc. Por hora vamos analisar a questão dos resultados. <br />
Não quero aqui listar os benefícios do yoga, outros personagens importantes da história do yoga no Brasil já fizeram isso. (veremos referencias de leitura mais adiante). A intenção aqui é apenas entender porque alguns de nós não obtem os resultados esperados ou não os percebe uma vez que muitos deles são sutis e requerem uma visão mais atenta e profunda de nós mesmos.</p>
<p><b>1-	Você já pratica faz quanto tempo?</b></p>
<p>Tenho observado que alguns alunos se consideram avançados depois de alguns meses de prática. Se o instrutor diz: “Os mais antigos podem fazer esta outra variação”. Essa pessoa é a primeira a tentar a versão mais avançada mesmo tendo ainda muito o que desenvolver em outras mais simples. Se o instrutor lhe diz para realizar a versão mais simples ela às vezes se chateia e diz que é capaz de realizar a mais avançada. O yoga não é uma prática que visa um corpo mais “sarado” para o verão, ou para fazer antes de uma prova importante. O Yoga é uma filosofia de vida, para ser praticada por toda sua vida. Os efeitos virão se você praticar por um tempo prolongado, apesar que alguns podem ser sentidos até mesmo em apenas uma prática.<br />
Não existe um tempo bom ou ruim. Um ano é melhor do que seis meses, dois anos são melhores do que um ano, mas o que importa são as mudanças internas, o auto conhecimento e o quanto evoluímos em relação a nós mesmos desde que começamos a praticar.<br />
Espera-se que alguém que se considere avançado no yoga tenha alguns anos de prática, conheça um pouco da tradição, um pouco de nomenclatura do yoga, as principais técnicas básicas, bem como uma rotina diária de pratica pessoal.</p>
<p><b>2-Você pratica com que freqüência?</b></p>
<p>Alguns alunos dizem que praticam já faz três anos, mas vão a prática uma vez por semana, faltam uma vez por mês, não realizam suas práticas diárias em casa, tiram férias do yoga em julho e no final do ano desaparecem e retornam depois do carnaval. Bem me desculpem, mas Isso não é exatamente o que eu chamo de praticar yoga há três anos. Digamos que está pessoa faz aula de yoga há três anos.<br />
A freqüência é provavelmente um dos fatores mais importantes para o sucesso de qualquer atividade na qual estamos envolvidos. Ninguém se torna um pianista praticando apenas uma hora por semana. Uma vez conversando com um dos músicos que acompanha o Krishna Das ao Brasil, ele me disse que hoje em dia ele pratica Tabla (instrumento de percussão indiano) apenas quarto horas por dia, mas quando era estudante praticava cerca de oito horas diárias. Os artistas do Cirque du Soleil praticam de seis a oito horas por dia, seis dias por semana (mesmo em épocas de apresentação). Ok, não precisamos praticar quatro horas por dia de yoga, afinal temos nossas vidas, filhos, namorados (as) etc. Uma prática de quinze minutos diariamente (se você for iniciante), já é suficiente para fazer uma grande diferença. Na sua escola, junto com o instrutor e com os outros alunos a recomendação mínima é de duas vezes por semana, se você puder praticar mais vezes, melhor ainda.</p>
<p><b>3- Você ter certeza que não mudou nem um pouquinho? Nada aconteceu? Nem física, mental ou emocionalmente? </b></p>
<p>Às vezes nossas mudanças acontecem antes mesmo da nossa percepção de nos mesmos aumentar. Será que você nunca perdeu um ou dois quilos sem se dar conta, até que um amigo que não te vê há algumas semanas se aproxima e te pergunta: - Você emagreceu? Pois bem, muitas vezes nossas pequenas mudanças são notadas pelas pessoas próximas de nós.<br />
Se olhe no espelho, observe o funcionamento do seu organismo (suor, fezes, urina, pele, sono, fome, sede, postura, sonhos, etc.) e se isso não for suficiente observe a sua volta, e preste atenção aos comentários, às perguntas que as pessoas te fazem, como as pessoas com quem você convive estão interagindo com você etc. Se mesmo assim você ainda não percebeu nada, não se preocupe, são cinco mil anos de história e de testes sobre os efeitos do yoga, eles vão chegar, basta checar se mais algumas coisas estão ok?</p>
<p><b>4- Você está se dedicando a sua prática?</b></p>
<p>Você já deve ter percebido que o tempo que você pratica, a freqüência com que pratica são importantes, mas será que você está se dedicando a sua prática? Enquanto está com sua turma praticando você está realmente ali, de corpo e alma? Ou sua mente está em outro lugar, no trabalho ainda por fazer, no horário dos filhos saírem da escola, nas comprar do supermercado que vai ter que realizar quando sair da sua prática etc.<br />
Yoga é união do seu corpo, mente e energia. Praticar yoga é estar atento ao nosso corpo, sensações e pensamentos que ocorrem durante a prática, é criar um espaço no seu dia para que yoga possa acontecer dentro de você. Um espaço seu, onde você se dedica ao seu corpo, sua saúde, sua mente, emoções e sua evolução espiritual.</p>
<p><b>5- Você está atento as instruções do seu instrutor?</b></p>
<p>Pequenos detalhes fazem muita diferença. A consciência focada no momento, naquilo que você está realizando naquele instante, respiração, posição do corpo, são apenas algumas coisas que devemos estar atentos durante a prática. Alguns alunos acreditam que pequenos detalhes podem ser deixados de lado. Muitas vezes o instrutor faz uma locução simples como: “Eleve sua perna direita”.  Sempre tem alguém que eleva a esquerda, em meio a todos e não percebe, o instrutor frequentemente reforça a instrução, dizendo: - “A perna direita”. E mesmo assim o aluno continua lá, olhando para o instrutor, e elevando a perna esquerda. A tal ponto que o instrutor se aproxima e corrige o aluno. Pois bem, isso é um exemplo grosseiro, mas imagine só quando um exercício é interno, como bandhas (contrações), respiratórios, mentalizações, mantras, meditação etc. Esses exercícios internos são difíceis de serem observados e, portanto difíceis de serem corrigidos pelo instrutor. <br />
A atenção em pequenas coisas, detalhes externos, por exemplo, nos leva a uma consciência mais profunda do nosso próprio corpo, e com isso, os exercícios mais sutis podem ser feitos com maior segurança e podem gerar melhores resultados.<br />
Siga as instruções do seu instrutor, existe uma didática na execução e encadeamento de técnicas, elas não são realizadas de forma aleatória. As práticas visam uma evolução constante do praticante, desenvolvendo o auto conhecimento e todos os outros pontos importantes para sua jornada em direção a estágios mais avançados da prática.</p>
<p><b>6- Você tem sua prática pessoal diária?</b></p>
<p>Sim? Muito bem. Mas lembre-se ela complementa a sua prática coletiva, mas nada substitui as instruções, correções, dicas e orientação do seu instrutor de yoga. <br />
Não? Bem, então comece já? Peça ajuda a seu instrutor, crie um pequeno roteiro, algo simples com duração de apenas alguns minutos diários, mas algo que você realmente se dedicará de corpo e alma. Aumente gradualmente o tempo e o nível de adiantamento das técnicas que realiza em casa, converse periodicamente com seu instrutor, ele já passou por isso e pode te dar dicas e orientações preciosas. Depois de alguns meses você deve sentir a diferença.</p>
<p><b>7- Mas o que é preciso para evoluir na prática afinal?</b></p>
<p>Em um primeiro momento é preciso:<br />
- Criar uma infra estrutura, física, mental e emocional<br />
- Aumentar a capacidade pulmonar, e a consciência da respiração, aumentando também a oxigenação de órgãos e tecidos; fortalecer os músculos, especialmente os das costas que dão sustentação para a coluna; melhorar o alongamento e flexibilidade do corpo, especialmente das pernas para um maior conforto em posições sentadas.<br />
- Aumentar a consciência corporal e a forma como percebemos nosso corpo. <br />
- Criar resistência emocional e concentração para podermos no futuro treinar o desapego tão necessário para a meditação.</p>
<p><br />
Esta fase não tem tempo certo para ocorrer, visto que muitos dos detalhes já mencionados fazem uma grande diferença, e cada praticante tem uma resposta diferente a prática do yoga. Mas em linhas gerais podemos dizer que se você seguir as instruções acima, esta fase deveria durar de dois a quatro anos de prática.</p>
<p>Em um segundo momento:<br />
- O praticante precisa tornar sua prática um pouco mais profunda, trazendo o aprendizado adquirido nas práticas para a sua vida diária.<br />
- Aplicar yamas e niyamasem nosso dia a dia. Yamas e niyamas são os dois primeiros passos (angas) do yoga de patañjali, e segundo ele o alicerce que ajuda a alavancar nossa evolução pessoal. <br />
- Purificar o corpo através das kriyas;<br />
- Desobstruir as nadís através de uma alimentação adequada (se abstendo de drogas, carnes, e álcool)  e dos exercícios respiratórios; <br />
- Pacificar a mente e as emoções através da prática diária da meditação.</p>
<p>Após esta fase o praticante realmente está pronto para decidir o quanto quer agora se aprofundar no yoga. Se ele realmente quer abraçar essa filosofia de vida e ai passar a estudar as obras clássicas e importantes da tradição do yoga. É aqui, na minha opinião, que devemos decidir por exemplo se queremos ser instrutores, depois de haver vivenciado por algum tempo a prática, a tradição e as transformações que acontecem devidos a nossa dedicação do yoga.</p>
<p>Em estágios ainda mais adiantados o praticante se dedica agora ao balanceamento das nadis, ativação dos chakras, meditação e a observância dos yamas e niyamas em todos os momentos da sua vida. Mas isso é assunto para um outro texto.</p>
<p>Em linhas gerais pudemos colocar aqui algumas coisas para você analisar e direcionar sua conduta perante o yoga para tirar o melhor proveito desta maravilhosa filosofia de vida, muito poderia ainda ser dito.</p>
<p>&#160;</p>
<p>Resumindo, leia, estude, pratique e dedique-se. <br />
Os resultados virão. Eu estou certo disto. <br />
Espero que em breve você também esteja.<br />
&#160;</p><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Mudrás nas escrituras clássicas do Hatha Yoga - Introdução]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/mudras%20nas%20escrituras%20classicas%20do%20hatha%20yoga%20-%20introdu%c3%a7%c3%a3o/</link>
         <description><![CDATA[Miguel Homem
Este texto  inicia um estudo comparativo de algumas mudrás nos  textos clássicos do Hatha Yoga, Hatha Yoga  Pradípiká, Gheranda Samhitá e Shiva Samhitá, com o objectivo de dar a  conhecer parte daqueles textos bem como familiarizar o praticante com a  linguagem dos shástras.
As mudrás do Hatha Yoga são um tema nem sempre  bem compreendido. Alguns julgam-nos apenas gestos das mãos, os chamados  hasta mudrás. No entanto, existem outros, técnicas  específicas que são feitas com o...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Tue, 06 May 2008 00:29:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/mudras%20nas%20escrituras%20classicas%20do%20hatha%20yoga%20-%20introdu%c3%a7%c3%a3o/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p>Miguel Homem</p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">Este texto  inicia um estudo comparativo de algumas <i style="">mudrás</i> nos  textos clássicos do <i style="">Hatha Yoga</i>, <i style="">Hatha Yoga  Pradípiká, Gheranda Samhitá e Shiva Samhitá</i>, com o objectivo de dar a  conhecer parte daqueles textos bem como familiarizar o praticante com a  linguagem dos <i style="">shástras</i>.</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">As <i style="">mudrás </i>do <i style="">Hatha Yoga</i> são um tema nem sempre  bem compreendido. Alguns julgam-nos apenas gestos das mãos, os chamados  <i style="">hasta mudrás. </i>No entanto, existem outros, técnicas  específicas que são feitas com o corpo. Não são <i style="">ásanas</i>,  não são <i style="">hasta mudrás</i>, não são <i style="">pránáyámas</i>,  não são exercícios de concentração ou de visualização, mas uma  combinação de todas essas técnicas ou de parte delas.</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">Certo é que  são técnicas avançadas que apenas devem ser executadas uma vez  dominados, com algum conforto, <i style="">ásanas, pránáyámas, drishtis </i>e  <i style="">bandhas</i>. A indicação das <i style="">mudrás</i> nos  textos a que faremos referência aparecem sempre depois das instruções  sobre <i style="">ásana</i> e, com excepção da <i style="">Gheranda  Samhitá</i>, também depois do <i style="">pránáyáma</i>.</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">Segundo  Satyananda “mudrás são um combinação de movimentos físicos subtis que  alteram a disposição, atitude e percepção, e que aprofundam a atenção e  concentração”</font><a linkindex="1" title="" style="" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_insere.php#_ftn1" name="_ftnref1"><span class="MsoFootnoteReference"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman';">[1]</span></span></span></span></a><font size="3">. Mas, mais importante do que isso, são técnicas apontadas  pelos <i style="">Shástras</i> como importantes para o despertar da <i style="">Kundaliní</i>. Vejamos a <i style="">Hatha Yoga Pradípiká:</i></font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">“Assim,  deve-se praticar com empenho as diversas <i style="">mudrás</i> a fim de  despertar a poderosa deusa <i style="">kundaliní </i>que dorme fechando  a porta de acesso ao Absoluto (<i style="">sushumná nádí</i>).</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">As dez <i style="">mudrás </i>são <i style="">mahamudrá, mahabandha, mahavedha,  khecharí, uddiyana bandha<a linkindex="2" title="" style="" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_insere.php#_ftn2" name="_ftnref2"><span class="MsoFootnoteReference"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><b style=""><span lang="PT" style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman';">[2]</span></b></span></span></span></a>,  mula bandha, jalándhara bandha, viparita karaní, vajrolí mudrá e shaktí  chalaná. </i>Eles destroem a velhice.” (III, 5-7).</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">A <i style="">Gheranda Samhitá</i> é mais exaustiva na enumeração das <i style="">mudrás:</i></font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">“<i style="">Gheranda  </i>disse:</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">Existem  vinte e cinco <i style="">mudrás</i>, cuja prática dá sucesso aos <i style="">Yogis</i>. Eles são:</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="1"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Mahámudrá,  nabhomudrá, uddiyana, jalándhara, múlabandha, mahábandha, mahávedha,  khecharí, viparítakarí, yoni, vajrolí, shaktichalana, tadágí, mándukí,  shámbhaví, pañchadhárana, ashviní, pashiní, kákí, mátangí, </span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">e <i style="">bhujanginí.</i>”  (III, 1-3).</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">E finalmente  a <i style="">Shiva Samhitá</i>, que enumera as mesmas dez <i style="">mudrás</i>  da <i style="">Hatha Yoga Pradípká</i>:</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">“Agora vou  dizer-te o melhor meio de se conseguir sucesso no <i style="">Yoga</i>.  Os praticantes devem mantê-lo secreto. É o <i style="">Yoga</i> mais  inacessível. Quando a deusa adormecida <i style="">kundaliní</i> é  acordada pela graça do <i style="">Guru</i>, então todos os lótus e <i style="">granthis</i> (nós) são logo atravessados sucessivas vezes.  Assim, para que a deusa que dorme na boca de <i style="">brahmarandhra</i>  (a entrada de <i style="">sushumná nádí</i>), seja acordada, as <i style="">mudrás </i>devem ser praticados com grande cuidado.</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">De muitos <i style="">mudrás</i>, as dez seguintes são as melhores:</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="1"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Mahámudrá,  mahábandha, maháveddha, khecharí, jalándhara, múlabandha,  viparítakarana, uddiyana, vajroli</span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"> e <i style="">shaktichálana.</i>” (IV,  12-15).</span></font></font></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">As <i style="">mudrás</i> são praticados, geralmente, depois dos <i style="">ásanas</i>  – “Depois dos <i style="">ásanas</i> e dos <i style="">bandhas</i>, a  prática do <i style="">Hatha Yoga</i> continua com as distintas  variações de <i style="">kumbhakas</i>, os <i style="">mudrás</i> e a  concentração no som interior (<i style="">nada</i>).” <i style="">Hatha  Yoga Pradípká</i> (I, 56).</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">Toda a sorte  de vantagens e benefícios é atribuída à prática das <i style="">mudrás </i>por  estes <i style="">shástras</i>. Vale a pena referir esta indicação da <i style="">Hatha Yoga Pradípká</i>:</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">“<i style="">Shiva</i>  ensinou estes dez gestos que proporcionam os oitos poderes paranormais (<i style="">siddhis</i>); os <i style="">yogis </i>perfeitos<i style=""> </i>(<i style="">siddhas</i>) esforçam-se na sua prática, mas os <i style="">mudrás</i>  são difíceis de serem dominados, mesmo pelos deuses.”</font></font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">Estes  poderes são os descritos no capítulo III, dos <i style="">Yoga-Sútras</i>  e são:</font></font></span></p>
<ol type="1" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Animan</span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">, o poder de ficar  pequeno como um átomo;</span></font></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Mahiman</span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">, o poder de ficar  imensamente grande;</span></font></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Laghiman</span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">, o poder de ficar  muito leve;</span></font></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Prápti, </span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">o poder de alcançar  todas as coisas, como conseguir tocar a lua com um dedo;</span></font></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Prákámya, </span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">o poder de realizar  instantaneamente todos os desejos;</span></font></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Vashitva</span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">, o poder de  controlar os objectos animados e inanimados;</span></font></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Ishitritva</span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">, o poder de domínio  sobre a matéria e os objectos que derivam dela.</span></font></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Yatrakámavasáyitva</span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">, o poder de  determinar as coisas segundo o seu desejo.</span></font></li>
    </font></ol>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="1"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></i></font></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.25in; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">A estes  acrescenta-se a perfeição corporal (<i style="">kaya siddhi</i>) que <i style="">Patañjali </i>definiu no<i style=""> sútra </i>III, 47:</font></font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.25in; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">“A perfeição  do corpo físico manifesta-se como beleza, graça, força, dureza e o  brilho do diamante.”</font></font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 0.25in; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="1"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></i></font></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span>A  linguagem dos <i style="">shástras </i>nem sempre é directa. Por vezes é  cheia de folclore, rica em metáforas, imagens e símbolos. Enfim, é o  testemunho escrito dos Mestres antigos, porque a sua viva voz, o  ensinamento directo, só está acessível através do <i style="">param-pará</i>  (de boca a ouvido…)<i style="">.</i> </font></font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="1"><font size="3">Miguel Homem</font></font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="1"><font size="3"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">mhomem@iol.pt</span></font></font></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT" style="font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Times New Roman';"><font size="1">A citações da <i style="">Hatha Yoga Pradípiká </i>são  extraídas da tradução de Pedro Kupfer, Instituto Dharma-Yogashala, 2002,  Florianópilis, Brasil, enquanto as da <i style="">Gheranda Samhitá e  Shiva Samhitá</i> são </font></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Times New Roman';"><font size="1">a tradução para o português feita pelo autor a partir de <i style="">The Forceful Yoga, Being the Translation of Hahayoga-Pradpika,  Gherand-Samhitá and Shiva-Samhitá</i>, tradução para o Inglês de Pancham  Sinh e Rai Bahadur Srisa Chandra Vasu,<span style="">&#160; </span>1ª  Edição, Motilal Banarsidas<span style="">&#160; </span>Publishers, 2004,  Delhi, Índia.</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><span lang="PT-BR" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;"><font size="1"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&#160;</span></i></font></p>
    <p><font size="1"><br clear="all" />
    <font size="3"> <hr width="33%" align="left" size="1" />
    </font></font></p>
    <p class="MsoFootnoteText" style="margin: 0in 0in 0pt;"><font size="1"><a linkindex="3" title="" style="" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_insere.php#_ftnref1" name="_ftn1"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman';">[1]</span></span></span></span></span></a><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"> <i style="">Asana  Pranayama Mudra Bandha</i>, 3ª Edição, Yoga Publications Trust, 2002,  Índia, pag. 423.</span></font></p>
    <p><font size="1"><a linkindex="4" title="" style="" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_insere.php#_ftnref2" name="_ftn2"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman';">[2]</span></span></span></span></span></a><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"> Já Theos Bernard  ensinava que a distinção entre <i style="">bandha </i>e <i style="">mudrá</i>  é meramente teórica e não deve causar nenhuma confusão, porque ambos  são uma e mesma coisa. Veja-se <i style="">Hatha Yoga, The Report of a  Personal Experience</i>, 4ª Impressão, Essence of Health Publishing,  2001, Africa do Sul, pag 60, nota nº 3</span></font></p><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Quais os benefícios que o Yoga pode oferecer às crianças?]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/quais%20os%20beneficios%20que%20o%20yoga%20pode%20oferecer%20%c3%a0s%20crian%c3%a7as-/</link>
         <description><![CDATA[Prof. Mauricio Salem 

&nbsp;Encontrar textos que citem os benefícios da prática do yoga é  algo fácil. Descobrir a forma como isto será aplicado ao universo  infantil torna-se o desafio do professor de yoga. Portanto antes de ler e  achar que tudo serão mil maravilhas, e que o yoga é a solução para os  problemas das crianças do mundo, reflita sobre as condições em que o  yoga será aplicado, à criança, à turma, ao local aonde será a aula e a  família das crianças, isto tudo cria a base para o...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Thu, 11 Oct 2007 00:00:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/quais%20os%20beneficios%20que%20o%20yoga%20pode%20oferecer%20%c3%a0s%20crian%c3%a7as-/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><font size="1"><strong>Prof. Mauricio Salem</strong> </font></p>
<div align="justify">
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;<font size="1">Encontrar textos que citem os benefícios da prática do yoga é  algo fácil. Descobrir a forma como isto será aplicado ao universo  infantil torna-se o desafio do professor de yoga. Portanto antes de ler e  achar que tudo serão mil maravilhas, e que o yoga é a solução para os  problemas das crianças do mundo, reflita sobre as condições em que o  yoga será aplicado, à criança, à turma, ao local aonde será a aula e a  família das crianças, isto tudo cria a base para o inicio do trabalho e  apartir daí os objetivos podem ser almejados.</font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Mais do que escrever palavras no papel, falar sobre um assunto é  algo que vai alem de simplesmente ler e reescrever. É viver e  compreender o objeto que se esta escrevendo, com lados positivos e  negativos, com facilidades e dificuldades, encontrar uma forma de passar  a experiência à frente para que outros possam a utilizar estas  informações e assim aprimorarem o seu trabalho.</font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Temos pouca literatura sobre o assunto, e pouca interfase com o  campo educacional. Hoje isto esta mudando, vários professores de yoga  tem voltado suas atenções para esta questão e começado a pesquisar e  escrever, Atualmente podemos ver vários sites e artigos surgindo e mais e  mais pessoas pesquisando o assunto, o que é muito bom, pois vários <i style="">swamis</i> já se voltaram para esta questão, e ONG’s ao redor  do globo e na índia surgem tendo como metas os valores humanos para as  próximas gerações.</font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Enquanto que ao darmos aulas de yoga para os adultos os  relembramos do contato da sua consciência com sua alma. Para as crianças  as aulas ensinam-nas a crescer sem perder este contato. Portanto a  abordagem se torna diferente, bem como todos os benefícios que são  objetivos secundários, são conseqüência do caminho percorrido pela  prática do yoga.</font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Muitos benefícios aqui descritos tem resultado se trabalhados  em pequenos grupos, porem com quantidades grandes de crianças, se faz  necessária outra abordagem.</font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Então ao se preparar para esta a jornada pergunte-se:</font></span></p>
<p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<ul type="disc" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Como dar as  práticas às crianças, de uma forma que elas possam passar e perceber por  estes benéficos, não como objetivo principal e sim como conseqüência da  prática do yoga?</span></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Qual o  perfil desta minha turma e ou aluno particular?</span></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Qual a  característica do grupo que facilite o meu inicio? </span></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Que  principio de aula, plano de ação e programação irá trabalhar-se com o  grupo?</span></li>
    <li class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Que estudos  que eu tenho que me dão bagagem para iniciar o trabalho.</span></li>
    </font></ul>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Depois de respondidas algumas destas questões, estes  “benefícios” <span style="">&#160;</span>podem começar a ser observados, se  corretamente trabalhados.</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Se ao nascermos tivéssemos recebido um manual de instruções,  provavelmente a prática do yoga estaria por lá.<span style="">&#160; </span>Poderia  ter um título como <b style="">“Yoga -</b> <b style="">manual de  auto-conhecimento da mente e do corpo humano – favor praticar com amor e  determinação”.</b> </font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Às vezes precisamos crescer para encontrarmos um professor que  se torne um orientador para este manual. Com a prática do ensinamento  colocamos em ordem o corpo nosso de cada dia. E com o tempo, se  praticarmos direitinho, talvez não precisássemos mandar o corpo ao  concerto, só de vez em  quando. O yoga cria bases de uma filosofia para uma  vida saudável.</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1"><br clear="all" style="page-break-before: always;" />
    </font></span>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Abaixo estão alguns destes benefícios para as crianças:</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Consciência de si mesma e de seu potencial produtivo;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolve através dos asanas, força física, flexibilidade,  agilidade e consciência corporal;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Domínio da pronúncia e linguagem e conseqüente facilidade para  se expressar; </font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolvimento da memória;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolvimento da concentração;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolve a capacidade de abstração matemática, lógica e  espacial;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolve a coordenação motora fina (habilidade para desenho e  caligrafia)</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Tranqüilidade física e mental;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolve a auto-estima e auto-imagem positiva;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolver o hábito do pensamento positivo;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Desenvolve equilíbrio e inteligência emocional ajudando a  controlar a ansiedade;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Saúde de forma geral, através da prática de algumas técnicas  dos <i style="">Kryas </i>(purificação e limpeza<i style="">)</i>, isto  gera um estimulo ao correto funcionamento do sistema imunológico;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">A pratica também estimula o funcionamento saudável do sistema  glandular;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Melhoria e manutenção de uma visão saudável através dos <i style="">trátákas</i> (exercícios de visão e foco);</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Ensina a criança ao habito de relaxar, o que se torna saudável  para o seu crescimento;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Estimula os processos digestivos, combatendo prisão de ventre,  úlceras, azias e má digestão;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Criação e melhora do hábito da postura correta ao sentar-se a  cadeira, mas vamos lembrar que existem “cadeiras” e cadeiras  ergonomicamente adequadas ao ato de sentar, as ultimas permitem  liberdade e pleno funcionamento ao aparelho respiratório; </font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Melhora no humor. Com a respiração nasal, correta e ritmada,  criam-se reflexos nos centros neurológicos e no humor de uma pessoa,  adulta ou criança;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Ajudam crianças “hiperativas” a desenvolver controle e  percepção de sua condição acelerada;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Despertar para hábitos alimentares mais saudáveis; </font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">A pratica ajuda indiretamente no despertar da consciência não  competitiva, pois não existe recompensa na prática, nem vencedores nem  perdedores. Através da pratica dos <i style="">asanas, pranayamas</i> e  meditação tudo o que se obtém, ajuda a criança no desenvolver de uma  consciência livre de ilusão para a percepção do mundo, como ele  realmente é;</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font size="1">·<span style="font: 7pt 'Times New Roman';">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Entre vários outros benefícios... </font></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><font size="1"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><br clear="all" style="page-break-before: always;" />
    </span></b></font></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 0.25in;"><font size="1"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Como as  crianças e os adultos percebem esses benefícios?</span></b></font></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt 0.25in;"><font size="1"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></b></font></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Alguns imediatamente outros ao longo de alguns meses ou anos.  Um ponto positivo é quando o pequeno yogui passa a praticar sozinho o  que aprendeu, desenvolve hábitos saudáveis que ira levar consigo para a  vida inteira. </font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Na hora da prova em outras matérias, algumas crianças falam que  usam as respirações na hora de nervosismo antes e durante a prova,  ficando mais calmas e fazendo a prova com mais facilidade.</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Nas minhas aulas de yoga para crianças em escolas do ensino  fundamental, vejo nos alunos uma melhor disposição para estudar após as  praticas. Os alunos conseguem relaxar ao solo e se revitalizam.Mas é nas  reuniões de pais, festas de aniversários e conselhos de classes que  escuto os relatos dos pais de como os filhos levam este aprendizado com  eles, às historias são várias, desde criança fazendo os asanas em casa e  ensinando aos amigos e familiares em brincadeiras. Até  famílias que redescobriram seu tempo juntas fazendo práticas de yoga em  forma de jogos e atividades, muitos pais começaram a fazerem yoga após  os filhos iniciarem na escola.Alem os benefícios para corpo e mente ,  existe também a questão social e familiar.</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Muitas conclusões podem ser tiradas sobre o assunto, entretanto  tenho observado que numa aula de yoga, as crianças ampliam as  percepções do corpo e da mente, desenvolvem a concentração, auto-estima,  equilíbrio e agilidade. Recebem ferramentas que auxiliam a superar e  compreender os medos e os estados de ansiedade, de crescer com saúde  física e mental, promovendo a tranqüilidade, prevenindo problemas de  posturas e respiratórios. </font></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Tanto no passado  quanto nos dias de hoje o Yoga tem se mostrado uma ferramenta poderosa  na formação do caráter e da personalidade de quem o pratica.</font></span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p align="center" class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;"><font size="1"><b><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></i></b></font></p>
    <p align="center" class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;"><font size="1"><b><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">“Educar crianças a compreender o  Dharma, </span></i></b></font></p>
    <p align="center" class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;"><font size="1"><b><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">permite a uma sociedade respirar e  viver em paz.”</span></i></b></font></p>
    <p align="center" class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;"><font size="1"><b><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></i></b></font></p>
    <p align="center" class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;"><font size="1"><b><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Mauricio Salem</span></i></b></font></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
    <p align="center" class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;"><font size="1">Para receber o texto  na integra com as ilustrações e figuras, envie um e-mail para yogamauriciosalem@uol.com.br</font></span></p>
    </div><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Asanas e o yoga para às crianças]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/asanas%20e%20o%20yoga%20para%20%c3%a0s%20crian%c3%a7as/</link>
         <description><![CDATA[Prof Maurício Salem 

&#160;
Na prática de yoga para crianças, as execuções dos asanas  são adaptadas às fases do desenvolvimento motor. Desta forma, é possível  começar em qualquer idade desde que exista um programa estruturado para  transformar as “brincadeiras” em prática ao longo dos meses ou anos. 
&nbsp;
A princípio, você não encontrará uma idade “ideal” para  iniciar no yoga. A partir dos 03 anos a crianças pode iniciar um contato  com os asanas de forma lúdica. Se o praticante mirim...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Wed, 10 Oct 2007 00:00:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/asanas%20e%20o%20yoga%20para%20%c3%a0s%20crian%c3%a7as/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><font size="1"><strong>Prof Maurício Salem</strong> </font></p>
<div align="justify"><font size="1">
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal">&#160;</p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Na prática de yoga para crianças, as execuções dos asanas  são adaptadas às fases do desenvolvimento motor. Desta forma, é possível  começar em qualquer idade desde que exista um programa estruturado para  transformar as “brincadeiras” em prática ao longo dos meses ou anos. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A princípio, você não encontrará uma idade “ideal” para  iniciar no yoga. A partir dos 03 anos a crianças pode iniciar um contato  com os asanas de forma lúdica. Se o praticante mirim quiser se  transformar num exímio “asanita” pode-se estabelecer uma disciplina mais  vigorosa a partir dos 08 anos. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O que conhecemos como asanas do <i>Hatha Yoga</i>, com  contrações dos <i>bandhas</i>, alinhamentos, princípios corporais de  trabalho muscular de contração ou relaxamento, <i>pranayamas, vinyasa</i>,  yogaterapia, <i>yogachikitsa</i> entre outros elementos, podem ser  adaptados para qualquer idade, respeitando o princípio de utilizar o <i>asana</i>  como um foco, <i>dháraná,</i> de concentração.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A prática de yoga fornece ao praticante ferramenta para  observar e experimentar as transformações a nível de corpo, mente e  pensamentos, percebidas durante o <i>sadhana</i>. O que ocorre com o  adulto ocorre com as crianças, com alguns diferenciais. As crianças  estão mais ligadas ao momento presente que os adultos que se encontram  em meio às preocupações, lembranças do passado e ansiedades do futuro.  Uma criança ainda é um papel em branco onde as impressões mentais estão  sendo escritas na medida em que atravessa sua infância e puberdade,  coletando experiências no processo de crescimento. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Para cada idade as adaptações das práticas apresentam seus  desafios. Podem-se trabalhar os <i style="">asanas</i> corretamente,  seguindo o princípio de alinhamento e/ou respiratório, fazendo uma aula  ao ar livre, utilizar bloquinhos, faixas, bolas, cadeiras, ou usar  apenas a imaginação e uma boa história.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&#160;</p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Asanas e o  desenvolvimento motor.</span></b><span lang="PT-BR" style="border: 1pt none black; padding: 0in; background: none repeat scroll 0% 0% black; font-family: Verdana;"></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><span style="">&#160;</span>A evolução do desenvolvimento motor  baseia-se no sistema <i>sensório-motor-sensório </i>de aprendizado.  Devemos então nos lembrar das etapas de desenvolvimento da criança tanto  pela anatomia sutil do yoga quanto pela ótica ocidental e adequar a  prática dos <i style="">asanas</i> às crianças.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O crescimento bem orientado, com o despertar das novas  percepções bem desenvolvidas através da prática do yoga, traz um lampejo  de clareza para as crianças em meio ao mar de escolhas da nossa  sociedade urbana e cosmopolita. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Na Índia existem certos ”campeonatos de <i style="">asanas</i>”.  Trata-se de competições entre alunos “asanitas”. Inicialmente parece  até um show de contorcionistas mirins. Para quem assiste pode ser um  pouco difícil achar a essência do yoga por ali mas, compreendendo o  contexto em que ele originalmente se propõe, voce até acha interessante.</span><span lang="PT-BR" style="border: 1pt none black; padding: 0in; font-size: 0pt; background: none repeat scroll 0% 0% black; font-family: Verdana;"> </span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Nestes eventos, as crianças são estimuladas a praticar e se  conhecerem juntas. Cabe a organização deste tipo de evento e aos  professores envolvidos a darem a correta orientação, pois, a linha entre  fundamentar bases para o crescimento espiritual através da observação  do corpo e uma viagem do ego <i>(ahamkara tour) </i>é muito tênue. Achar  também que a prática do yoga se limita apenas à prática dos <i style="">asanas</i>  é subestimar o potencial do <i>sadhana</i> do <i>yoga</i>.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Por Patanjali os <i style="">asanas</i> se apresentam como  posturas firmes e comfortáveis, um assento para a mente. Mas Patanjali  atribui a <i>tapas</i>, o esforço sobre si mesmo e às dificuldades, o  elemento de evolução dentro da prática. Através de <i>tapas,</i> os <i style="">asanas</i> do <i style="">hatha yoga</i> ensinam a criança a  respirar corretamente dentro de princípios de alinhamento, regulando o  seu metabolismo e as energias do corpo sutil. A mesma função acontece no  adulto só que dado com outro enfoque.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><i style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Patanjali</span></i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> coloca:</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><span style="">&#160;</span>Tapas traz a  destruição das impurezas,</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">o que leva à perfeição dos sentidos  do corpo (kaya)</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Yogasutras II-43</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal">&#160;</p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A prática dos <i style="">asanas</i> é uma forma de  adquirir saúde e uma inteligência corporal para o indivíduo, o que  significa que ele age com muito mais desenvoltura e espontaneidade no  convívio social.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Você pode realizar uma prática inteira de <i style="">asanas</i>  para desenvolver mais estabilidade em crianças com “hiperatividade”,  bipolaridade, déficit de atenção, entre outros. Infelizmente hoje em dia  o índice de distúrbios diagnosticado por médicos tem crescido. Quem  convive com educadores sabe que estes problemas tem tido reflexo direto  em sala de aula, com o aumento de crianças sendo diagnosticadas pelo  simples fato de não conseguirem se concentrar e comportar-se em sala de  aula. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Os <i style="">asanas</i> podem contribuir com isto,  utilizando-os para desenvolver práticas com objetivos voltados para  crianças e os adolescentes portadores de diabetes, câncer, HIV entre  outras doenças. Estas iniciativas ajudam para que a prática fortaleça o  sistema imunológico, flexibilize a mente na adaptação às novas situações  e permite a criança perceber o que é real e o que é ilusão na sua  condição de saúde. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Os <i>kryas,</i> técnicas de limpeza e purificação, são  grandes parceiras ao trabalho dos <i style="">asanas</i>. <i>Nauli krya</i>,  <i>uddiyana bandha</i>, <i>kapalabhat</i>i podem ser ferramentas  aliadas às posturas e práticas como <i>pavana muktasana. </i>Ao colocar o  sistema digestivo e respiratório em ordem evitam-se uma série de  transtornos para as crianças como dores de barriga, prisão de ventre,  gases, falta de ar, bronquites, entre outros. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Estas técnicas podem receber apelidos para facilitar a  memória infantil e deixar a aula mais divertida. Nas minhas aulas o <i>nauli</i>  é a “<i style="">barriga dançante</i>”, o <i>uddiyana bandha,</i> em  sua forma raja, é a “<i style="">barriga do esqueleto</i>”. Daí vem  sempre uma criança que diz “mas esqueleto não tem barriga tio”. Ao  aprender estas “brincadeiras” a criança leva para o seu dia-a-dia uma  poderosa ferramenta de manutenção de saúde. É verdade que o universo de <i style="">kryas</i> é mais extenso, mas <i>Neti</i> e outras técnicas  mais elaboradas podem ser deixadas para quando a turma estiver com seus  10 anos em  diante. Apesar de colocar água por uma narina e  deixá-la sair por outra é um tanto “pagação” de mico para os  adolescentes, mesmo assim ainda é um bom exercício para fazer uma aula  diferente.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A puberdade (10-19 anos pela OMS e 12 aos 18 pelo estatuo  da criança e do adolescente) é a fase onde o crescimento ósseo, aumento  da massa corporal e maturação dos caracteres sexuais, tornam-se  intensos. Em apenas 03 anos o adolescente cresce cerca de 50 cm e ganha de 25 a 35 kg de massa. Sua  auto-imagem muda, ele não se vê mais como uma criança ,mas como uma  imagem desproporcional. Neste momento inicia-se sua busca pela  identidade. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Vale lembrar que a criança possui taxas de liberação do  hormônio de crescimento aceleradas. Já no adulto esta taxa se encontra  “estabilizada”. Neste contexto, tem-se no yoga uma excelente ferramenta  para preparar o pré-adolescente para a puberdade já que a técnica ajuda a  desenvolver a compreensão da impermanência do mundo externo assim como  as constantes mudanças do corpo.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Hoje em dia, o aumento do frenesi, o excesso de atividades,  o grande fluxo de informação pelas percepções cognitivas, o aumento dos  estímulos biológicos, levaram a vida humana a um impasse. No período de  um século, a sociedade urbana tornou-se mais dinâmica do que seus  processos biológicos e sociais. A puberdade do século XXI tornou-se mais  desafiadora que a do início do século XX. O jovem tem com isto uma  dificuldade maior do que à da geração anterior para se adaptar.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Apartir deste ponto surgem algumas perguntas. O que vai  acontecer com o mundo quando a próxima geração assumir? Que tipo de pais  eles serão? Será que eles vão se lembrar do ritmo biológico do ser  humano natural? Ou vão ficar atrelados ao ritmo “biológico“ do ser  humano social? Resta saber qual caminho a humanidade escolherá seguir –  do auto conhecimento ou da auto destruição.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal">&#160;</p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal">&#160;</p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Quais os benefícios da pratica dos <i style="">asanas </i>para  as crianças.</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style="">·<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Ensina a coordenação entre  respiração e o movimento. <i>Vinyasa Yoga;</i></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style="">·<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Fortalecimentos de braços e pernas;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style="">·<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Desenvolve calma e concentração;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style="">·<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Ajuda a combater a ansiedade;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style="">·<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Desenvolve um tônus muscular  adequado a estrutura óssea da criança;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt 71.45pt; text-indent: -0.25in;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style="">·<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A pratica regular dos <i style="">asanas</i>  com crianças, cria bases para manter à flexibilidade e alongamento na  puberdade e na fase adulta;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt 53.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal">&#160;</p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Chakras , crianças , adolescentes e asanas.....algumas  curiosidade:&#160;</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">A busca pela identidade e afirmação no mundo são  características desenvolvidas e trabalhadas no <i>Svadhisthana</i> e <i>Manipura</i>  chakras. A partir surgem os anseios pelas experimentações.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Patanjali coloca: <span style="">&#160;</span></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><span style="">&#160;</span>“Sobre o  chakra do Umbigo o conhecimento</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">sobre a organização do corpo”</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Yogasutras III-30</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O gatilho de todas estas transformações encontra-se no  cérebro, mas os reflexos surgem no corpo. A ciência tem comprovado que o  praticante de meditação tem a capacidade de desenvolver mais sinapses e  consequentemente possuir um cérebro mais adaptável. Trabalhar isto nas  crianças e nos adolescentes facilita a atividade do cérebro ao adaptar  os mapas somestésicos. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O não desenvolvimento do <i>Manipura chakra</i> cria a  teimosia pelo medo do desconhecido e a acomodação pela preferência do  confortável e fácil. O bom desenvolvimento cria a teimosia pelo  desenvolvimento. Não é por acaso que o animal representado no interior  do <i>Yantra </i>deste chakra é um carneiro, que simboliza a teimosia.  Daí nos perguntamos: qual adolescente não é teimoso? Não é a toa que  ironicamente chamamos esta fase de aborrecência.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Este chakra está associado à <i>Shiva Braddha</i> ou <i>Braddha  Ruda</i>, o <i>Shiva</i> primordial e antigo que representa o poder da  destruição e da renovação.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O fogo é o veículo de <i>Agni,</i> o deus do fogo, que está  relacionado ao Planeta Marte. A <i>Kundalini Shakty </i>ou <i>Dev</i>i  deste chakra é <i>Lakini</i>, a guardiã das portas do chakra, também  chamada de <i>Bhadra Kali</i>, a forma branda e compassiva de <i>Kali</i>.  </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Seu <i>Yantra</i> representa o elemento fogo, manifestado  num aspecto físico e contido por um elemento geométrico rígido, o  triângulo invertido, a manifestação da forma física da energia  ascendente.<span style="">&#160; </span>É ligado ao plano celestial <i>Svaha </i>(céu),  <i>Sva ou Svarga Loka (Loka </i>– plano<i>, svarga </i>- celestial<i> </i>ou  divino<i>), </i>a morada dos deuses. Este chakra tem como corpo celeste  regente astrológico o Sol, simbolizando o elemento solar e masculino.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<div align="left">
<table width="278" cellspacing="0" cellpadding="0" border="0" style="margin: auto auto auto -0.5pt; width: 208.2pt; border-collapse: collapse;" class="MsoNormalTable">
    <tbody>
        <tr style="height: 31.5pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: 1pt 1pt 1pt medium; border-style: solid solid solid none; border-color: windowtext windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 126.45pt; height: 31.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><a name="_Hlk180680515"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Chakra</span></b></a></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: 1pt 1pt 1pt medium; border-style: solid solid solid none; border-color: windowtext windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 31.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Fase Dominante </span></b></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr style="height: 59.25pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 126.45pt; height: 59.25pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Sahasrara Chakra<br />
            </span></b></span><span style=""><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Shunya<br />
            Niralambapuri<br />
            </span></i></span><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Chakra  coronário</span></b></span></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 59.25pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">43 aos 49 anos</span></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr style="height: 55.5pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 126.45pt; height: 55.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Ajna Chakra<br />
            </span></b></span><span style=""><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Bhru Madhya<br />
            Dvidal padma<br />
            </span></i></span><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Chakra de comando</span></b></span></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 55.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">36 aos 42 anos</span></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr style="height: 52.5pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 126.45pt; height: 52.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Vishuddha Chakra<br />
            </span></b></span><span style=""><i><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Kanth  Padma<br />
            Shodash Dala</span></i></span><span style=""><b><span style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><br />
            Chakra laríngeo</span></b></span></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 52.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">29 aos 35 anos</span></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr style="height: 55.5pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 126.45pt; height: 55.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Anahata Chakra<br />
            </span></b></span><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Hritpankaja<br />
            Dvadashadal<br />
            <b>Chakra do coração </b></span></span></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 55.5pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">22 aos 28 anos</span></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr style="height: 56.25pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 126.45pt; height: 56.25pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Manipura Chakra<br />
            </span></b></span><span style=""><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Manipurak<br />
            Nabhi<br />
            <b>Chakra do umbigo</b></span></i></span><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"></span></b></span></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 56.25pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">15 aos 21 anos </span></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr style="height: 50.25pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 126.45pt; height: 50.25pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Svadhisthana Chakra<br />
            </span></b></span><span style=""><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Adhishthan Chakra<br />
            Shaddala </span></i></span><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><br />
            <b><i>Chakra do baço</i></b></span></span></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 50.25pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">8 a</span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> 14 anos</span></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr style="height: 39pt;">
            <td width="169" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt; border-style: none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 126.45pt; height: 39pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Muladhara Chakra</span></b></span></p>
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Adhara Chakra</span></i></span><span style=""><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><br />
            <i>Chakra raiz</i></span></b></span></p>
            </td>
            <td width="109" style="padding: 0in; border-width: medium 1pt 1pt medium; border-style: none solid solid none; border-color: rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext rgb(212, 208, 200); width: 81.75pt; height: 39pt; background-color: transparent;">
            <p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">1 a</span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> 7 anos</span></span></p>
            </td>
        </tr>
    </tbody>
</table>
</div>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Ter a compreensão das fases dominantes de cada <i>chakra</i>  e a correta seleção dos asanas e suas adaptações para as crianças,  ajudará consideravelmente o desenvolvimento saudável, tanto física  quanto energeticamente, preparando a criança para a vida, em constante  mudança e impermanência diária. A ativação e dos equilíbrios dos <i style="">chakras</i> está ligada diretamente a um bom funcionamento dos  plexos e sistemas glandulares.<span style="">&#160; </span></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></b></p>
<b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">
<p align="left"><br clear="all" style="page-break-before: always;" />
&#160;</p>
</span></b>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Asanas e o Relaxamento</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O trabalho dos asanas, atrelados ao relaxamento e técnicas  de <i style="">yoganidra</i> desenvolvidas por <i style="">Swami  Satyananda</i> na década de 30 do século passado, e as técnicas  contemporâneas de visualização criativas trazem benefícios ainda  maiores. Corretamente ensinadas na infância tornam-se um aliado para o  individuo que esta a adentrar a adolescência.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O adolescente necessita em torno de mais de nove horas de  sono por dia, sendo este sono parte do processo natural de  amadurecimento. As intensas mudanças nas taxas hormonais atrasam em  algumas horas a produção da melatonina, hormônio regulador do sono. A  conseqüência disto é que as “oito horas” normalmente dormidas são  biologicamente insuficientes, daí surge o mau humor, irritação e baixo  rendimento escolar assim como déficit de atenção entre outras coisas. </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Patanjali coloca: </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">“O Sono (Nidra) é um meio de  expressão</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">sustentado pela experiência de não  existir.”</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><i><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><span style="">&#160;</span>Yogasutras  I-10</span></i></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O níveis de secreção de gonadotrofinas (<i>GnRH</i>)  atingem picos elevados na puberdade especialmente durante o sono.  Durante a infância, a liberação destes hormônios, que são gerados no  hipotálamo e distribuídos via o sistema vascular <i>porta-hipofisário</i>  até a parte anterior da glândula hipófise, são suprimidas até o início  da puberdade.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Durante o sono os hormônios luteinizantes (Lh) são  liberados em pulsos de variações entre 60 a 90 minutos. Estes  pulsos ocorrem também durante o dia, porém na puberdade apresentam  diferenças. Estas vão diminuindo na medida em que saímos desta fase e  entramos na fase adulta onde ocorrem a estabilização no ciclo Circadiano  (dia e noite) . </span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Ter um sono tranqüilo é importante para que este pulso não  ocorra em excessos além do devido. Com o yoga e os exercícios de  relaxamento consciente, técnicas de <i style="">yoganidrá</i> e de  aprendizado durante o sono, educamos a nossa consciência corporal à  capacidade de compreender com mais eficácia às mudanças e à adaptação.  De acordo com Darwin evoluir é saber se adaptar.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><span style="">&#160;</span>O ensino do relaxamento para as  turmas de crianças de 07  a 09 anos, moradoras dos centros urbanos,  constitui-se um desafio. Elas oscilam entre a atividade intensa e o ato  de dormir imediatamente ou a luta contra o sono. O hábito de relaxar não  é incentivado e com isto as fases que poderiam gerar um sono mais  tranqüilo são suprimidas. Os hábitos decorrentes disto têm reflexo  direto no comportamento familiar e social. Ensinar a criança o habito de  relaxar, e de que tudo tem um tempo de acontecimento ajuda a atenuar a  ansiedade no futuro adolescente.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Afinal de contas, que asanas dar para as crianças ?</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><span style="">&#160; </span></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"><span style="">&#160;</span></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Posturas são o que não faltam. Desde <i>surya namaskar</i> a  saudação ao sol, <i>virabhadrasana</i> a postura do herói ou guerreiro,  <i>vrikshásana</i> a postura da árvore, <i>simhasana</i> a postura do  leão, entre tantas outras,a lista de como adaptá-las é mais longa ainda.  Podem-se utilizar todas desde que inseridos em algum programa  metodológico. Esta é a chave para ensinar as crianças a praticar os <i style="">asanas</i>: descobrir que metodologia utilizar na turma para um  desenvolvimento progressivo a curto, médio e longo prazo.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Os <i style="">asanas</i> de equilíbrio são importantes,  pois trabalham do <i style="">muladhara</i> ao <i style="">manipura  chakra, chakras </i>que atuam em aspectos<i style=""> </i>importantes  para o desenvolvimento tanto motor quanto energético para o despertar da  consciência da criança. Isto possibilite que este jovem no futuro  torne-se um adulto saudável.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Bom senso e estudo também prevalecem. Não se sai por ai  ensinando <i>sirshasana</i> a crianças de 04 e 05 anos. Espere elas  ficarem mais velha, dai inicie uma preparação para fortalecer seus  pescoços, ensine a rolar e saber o que fazer em caso de queda, leve  meses ou ate anos para colocar alguém em <i>sirshasana, </i>mas faça  isto com segurança. Nem sempre o que se vê em aulas de adultos pode-se  aplicar as crianças. Lembre-se fazer yoga não e ficar de cabeça para  baixo. Use outros asanas como o <i>adho muka svanasana</i> , <i>sarvangasana</i>,  entre outros. O bom senso sempre prevalece ao montar a prática.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">Dependendo da forma como voce ensina os <i style="">asanas</i>,  eles podem ser dados a crianças apartir de 03 anos de forma lúdica,  através de uma contação de historias, uma canção, um jogo não  competitivo, pode ser intercalado com uma pratica de yoga do riso ou  meditações dinâmicas. De forma na criança despertar a sua consciência  corporal.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">O Yoga pode dar uma “ajudinha” no desenvolvimento, porem  cabe a cada ser humano “desperto” que contribua para a melhora da  sociedade. Fazer <i style="">asanas</i> ajuda? Claro que ajuda, porem  não se pode perder o foco da prática o auto-conhecimento.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;">
<div align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><hr width="100%" align="center" size="2" />
</div>
</span>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Lembrete 01:</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Qual a fronteira entre o <i style="">yoga para  crianças</i> e outras aulas especializadas, adaptadas ao publico  infantil?</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">A elaboração da prática para crianças e adultos deve  respeitar os parâmetros que definem o conceito de raja yoga proposto por  <i>Patanjali</i>,descritos nos <i>Yogasutras</i> e o conceito de <i>Hatha  Yoga,</i> proposto pela escola dos <i>Nathas</i>, ou ordem dos <i>Kanphatas  yogui’s</i>,<span style="">&#160; </span>nas figuras de <i>Goraksha Nath e<span style="">&#160; </span>Matsyendra Nath</i> e descritos em textos como o <i>Kaula  Jnana Nirnaya</i>, <i>hatha yoga pradipka</i>, G<i>hereanda samhita</i>.</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Lembrete 02:</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Mantenho os nomes em sânscrito ou realizo adaptações? </span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><b><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></b></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Mais uma vez o bom senso prevalece. Se voce tivesse 05 anos  o que voce iria preferir fazer? A posição da borboletinha, ou fazer <i>bandhakonasa  ou “bandhakonassinha”. </i><span style="">O sânscrito não faz parte da  realidade infantil, eles ainda estão aprendendo o português. Com o tempo  após os 10 anos fale para os seus alunos algumas palavras em sânscrito e  explique as correlações, pode inclusive se tornar um bom exercício de  fonética. Vale a pena lembrar que o sânscrito é tido como uma linguagem  sagrada, pois a correta pronuncia do silabário em <i>mantras</i> e <i>kirtan’s</i>,  criam estados meditativos. </span></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Vários <i>asanas</i> já possuem correlações naturais, <i>makarasana</i>=  crocodilo, <i>Setubandasana</i>=ponte, <i>Vrikshasana</i>= arvore, <i>Surya  namaskar</i> = saudação ao sol, <i>Bidalasana</i>= gato em movimento, <i>adhomukha  svanasana</i> = cachorro olhando para baixo. Entre tantos outros estude  adapte, crie um vocabulário que ajude as crianças a memorizar o nome  das posturas e que no futuro estabeleçam estas correlações,leia estude e  use a imaginação ao adaptar.</span><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;"></span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">&nbsp;</span></p>
<p align="left" style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.45pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 9pt; font-family: Verdana;">Para receber o texto na integra com  as ilustrações e figuras, envie um e-mail para yogamauriciosalem@uol.com.br</span></p>
</font></div><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Mahámudrá]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/mahamudra/</link>
         <description><![CDATA[Miguel Homem 


“Para fazer mahamudrá,  deve-se pressionar o calcanhar esquerdo no períneo e, mantendo esticada  a perna direita, segurar os dedos do pé direito com as mãos. Depois  contrai-se a garganta (em jalándhara bandha) e conduz-se  o prána para cima (por sushumná). Desta  forma, kundaliní move-se para cima como uma serpente  cutucada por uma vara. Então, as outras nádís ficam  (geladas) sem vida (porque o prána já não as percorre.  Exala-se depois muito lentamente, nunca depressa; os...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Tue, 09 May 2006 01:23:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/mahamudra/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><font size="1"><strong>Miguel Homem</strong> </font></p>
<div align="justify"><font size="1">
<p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: center;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-size: 16pt; line-height: 150%; font-family: 'Times New Roman';"></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">“Para fazer <i style="">mahamudrá</i>,  deve-se pressionar o calcanhar esquerdo no períneo e, mantendo esticada  a perna direita, segurar os dedos do pé direito com as mãos. Depois  contrai-se a garganta (em <i style="">jalándhara bandha</i>) e conduz-se  o <i style="">prána</i> para cima (por <i style="">sushumná</i>). Desta  forma, <i style="">kundaliní </i>move-se para cima como uma serpente  cutucada por uma vara. Então, as outras <i style="">nádís</i> ficam  (geladas) sem vida (porque o <i style="">prána </i>já não as percorre.  Exala-se depois muito lentamente, nunca depressa; os sábios denominam  esta prática <i style="">mahamudrá</i>, o grande selo. Com esta prática  destroem-se os <i style="">kleshas </i>(aflições existenciais) e  vence-se a morte; é por isso que os homens mais sábios a chamam <i style="">mahamudrá</i>. Depois de praticar com o (calcanhar) esquerdo  (no períneo) deve-se repetir com o direito, finalizando a prática quando  se houver executado igual número de vezes para cada lado.”<i style="">Hatha  Yoga Pradípiká</i> (III, 10-15).</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">A tradução é já por si  bastante explícita, mas analisemos alguns pormenores. O texto refere a  contracção da garganta (<i style="">kanthe</i> <i style="">bandham</i>) o  claramente significa o <i style="">jalándhara bandha</i>. E em seguida a  condução do <i style="">prána</i> para cima, o que sugere o <i style="">múla  bandha</i> associado a uma visualização própria.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><font size="3"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">O</span><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"> </span><i style=""><span lang="PT-BR" style="font-family: 'Times New Roman';">pr<u>á</u>na</span></i><span lang="PT-BR" style="font-family: 'Times New Roman';"> genérico (ou <i style="">váyu</i>) divide-se em cinco <i style="">pr<u>á</u>nas</i> ou <i style="">váyus</i> principais: <i style="">pr<u>á</u>na, ap<u>á</u>na,  ud<u>á</u>na, sam<u>á</u>na e vy<u>á</u>na</i>. O <i style="">prána</i><b style=""> </b>está situado no alto do tórax, na região do coração, e o  seu percurso começa no umbigo e vai até à garganta. Este <i style="">váyu</i>,  associado à respiração, é activado pela inspiração e é responsável pela  captação da energia do meio ambiente, para vitalizar o corpo. A sua  polaridade é positiva. Já o <i style="">apána</i> está situado abaixo do  tórax, na região coccígea. É o <i style="">váyu</i> responsável pelos  processos de excreção e expulsão no corpo e é activado pela expiração. O  <i style="">apána</i> é de polaridade negativa.</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><font size="3"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">Esta conjugação do <i style="">jalándhara bandha</i> com o <i style="">múla bandha</i></span><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"> </span><span lang="PT-BR" style="font-family: 'Times New Roman';">associada ao <i style="">pránáyáma</i> procura sobretudo unir estes dois <i style="">váyus</i>  (<i style="">prána</i> e <i style="">apána</i>), através da inversão  das suas direcções naturais, no <i style="">Manipura Chakra</i>. Quando <i style="">prána</i> e <i style="">apána</i> se unem é estimulado o  despertar da kundaliní e isso “<i style="">proporciona resultados de  particular importancia para la experiencia última del yoga.</i>”<sup><span style=""><sup><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman';">[1]</span></sup></span></sup>.  Segundo a <i style="">Hatha Yoga Pradípiká</i> ,</span></font><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 150%;"> </span><font size="3"><i style=""><span lang="PT-BR" style="font-family: 'Times New Roman';">“com a prática  constante de múla bandha alcança-se a união de prána e apána, reduzem-se  consideravelmente as secreções ( de urina e excrementos) e até os mais  velhos rejuvenescem.”</span></i><span lang="PT-BR" style=""> (III-65)<i style=""> </i>“<i style="">quando  apána e o fogo se unem ao prána, quente por natureza, um clarão  intensamente abrasador brota no corpo. Kundaliní adormecida, aquecida  por esse abrasamento, desperta. Tal como uma serpente tocada por uma  vara, ela se levanta sibilando; e, como se entrasse em sua toca, entra  na brahmánádí (sushumná, o canal central).</i>”<i style=""> </i>III-67 -  69).</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Desta forma se poderá  explicar porque o <i style="">prána</i> abandona as <i style="">nádís</i>  laterais, <i style="">idá</i> (respiração lunar associada à narina  esquerda)<i style=""> e pingalá</i> (respiração solar associada à narina  direita), e<i style=""> </i>penetra <i style="">sushumná</i> causando a  cessação da respiração pelas duas narinas.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3"><span style="">&#160;</span>Outras  técnicas podem ainda ser associadas ao <i style="">mahámudrá</i>. Theos  Bernard</font> <span class="MsoFootnoteReference"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman';">[2]</span></span></span></span><font size="3">, testemunhando a sua aprendizagem e experiência na Índia,  complementava a retenção (<i style="">kúmbhaka</i>) com o <i style="">uddiyana  bandha</i> e a fixação do olhar no inter cílio. </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span>Faz-se ainda  referência à destruição dos <i style="">kleshas</i>. Os <i style="">kleshas</i>  são as misérias existenciais, as causas do sofrimento humano, e foram  enumerados e definidos por Patañjali nos <i style="">sútras </i>II-3 e  seguintes. Eles são: <i style="">avidyá, </i>ignorância, <i style="">asmitá</i>,  egoísmo, <i style="">rága</i>, paixão, apego, <i style="">dvesha</i>,  aversão e <i style="">abhiniveshá</i>, o medo da morte. Sendo que todos  eles surgem de <i style="">avidya</i>, a ignorância existencial.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span>E, por fim,  surge a indicação para se fazer para ambos os lados, e não apenas para  um. Indicação esta que falha no texto seguinte, mas que  preferencialmente será seguida.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Vejamos agora a <i style="">Gheranda  Samhitá</i>, que acrescenta mais uma indicação:</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">“Pressionando  cuidadosamente o períneo com o calcanhar esquerdo, estique a perna  direita e segure o dedo grande do pé com a mão; contraia a garganta (sem  soltar a respiração), e fixe o olhar entre as sobrancelhas. Isto é  chamado de <i style="">mahámudrá</i> pelos sábios<i style="">.</i>”  (III, 6-7).</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">A fixação do olhar entre as  sobrancelhas corresponde ao <i style="">brúmadhya drishti,</i> também  conhecido como <i style="">shámbhaví mudrá</i>, e pode ser feito tanto  com as pálpebras abertas como fechadas. No entanto, o <i style="">antaranga  drishti </i>(com as pálpebras fechadas) só deve ser executado depois de  dominado o primeiro, com as pálpebras abertas. O <i style="">brúmadhya  drishti,</i> ou <i style="">shámbhaví mudrá,</i> permite aumentar a  concentração na técnica do <i style="">mahámudrá</i> e ajuda a  estabilizar a consciência, e por conseguinte a manter estáveis e firmes o  <i style="">ásana</i>, <i style="">pránáyáma</i> e visualização de  suporte</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">De uma forma genérica o <i style="">drishti</i> ajuda a manter a concentração, uma vez que “fecha”  uma das portas de dispersão para o exterior. Ao mantermos o olhar fixo  não nos deixamos permear pela visão, um dos <i style="">jñánendriyas</i>  (órgãos do conhecimento) que nos apresenta o mundo exterior e que  incessantemente alimenta <i style="">manas</i>, o pensamento. Com menos  uma fonte de distracção, mais fácil é a percepção e vivência do momento  no <i style="">mudrá</i>.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">A <i style="">Shiva Samhitá</i>  fará a referência explícita a estas “portas”:</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">“Minha querida, vou agora  descrever-te o <i style="">mahámudrá</i>, através de cujo conhecimento  os sábios antigos como Kapila e outros obtiveram sucesso no <i style="">Yoga.</i>”  (IV, 13-15).</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">O sábio Kapila é o lendário  criador do sistema <i style="">Sámkhya</i>.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><font size="3"><i style=""><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><span style="">&#160;</span></span></i><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">“De acordo com as  instruções do<i style=""> Guru</i>, pressiona gentilmente o períneo com o  calcanhar do pé esquerdo. Esticando o pé direito para fora, segura-o  bem entre as duas mãos. Tendo fechado as nove entradas (do corpo),  coloca o queixo no peito. Então concentra as vibrações da mente, inspira  ar e retém-no pelo <i style="">kumbhaka</i> (pelo tempo que for  confortável mantê-lo). Este é o <i style="">mahámudrá</i> mantido  secreto em todos os Tantras. O <i style="">yogí </i>de mente serena,  tendo-o praticado do lado esquerdo, deve depois praticá-lo do lado  direito; e em todos os casos deve ser firme no <i style="">pránáyáma</i>,  a regulação do seu alento.” (IV, 13-15).</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">O que a <i style="">Gheranda  Samhita </i>sugeria com a indicação do <i style="">shámbhaví mudrá</i>,  abstracção sensorial, a <i style="">Shiva Samhitá </i>afirma: fechar as  nove entradas do corpo. Estas nove entradas são os ouvidos, olhos,  narinas, boca, ânus e órgão sexual. As primeiras sete portas  correspondem a quatro dos cinco <i style="">jñánendriyas</i>, os  sentidos do conhecimento, a saber: audição, olfacto, visão, tacto e  paladar. E as duas últimas portas correspondem a duas das cinco  faculdades da acção, <i style="">karmendriyas</i>, que são: palavra,  gozo, preensão, locomoção e excreção. Aliás a boca é uma das portas que,  se fechada, anula <i style="">rasana</i> (o <i style="">jñánendriya </i>paladar)  e <i style="">vák</i> (o <i style="">karmendriya</i> palavra).<u></u></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Ora, valendo-nos aqui dos  elementos (<i style="">tattvas</i>) das cosmogonias <i style="">Sámkhya</i>  e <i style="">Tantra</i>, sabemos que são os <i style="">indriyas </i>(<i style="">jñanendriyas e karmendriyas</i>) que apresentam ao <i style="">manas  </i>o mundo exterior para que aquele retire as impressões deste.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3"><span style="">&#160;</span>Na  relação com o mundo exterior <i style="">manas</i> (pensamento) percebe e  apresenta, <i style="">ahamkára</i> (ego) arroga-se, e <i style="">buddhi</i>  (o intelecto superior) descrimina e decide, vindo assim a dar origem à  acção. Estes três <i style="">tattvas </i>são conjuntamente denominados <i style="">chitta</i>, o complexo mente-personalidade, com que geralmente  nos identificamos. <u></u></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Claro que o fechar das nove  portas não deve ser entendido em sentido literal. <i style="">Chitta </i>(a  mente)<i style=""> </i>é constantemente estimulada por objectos  externos e o fechar das nove portas não é mais do que uma referência ao  estado de <i style="">pratyáhára</i> (<i style="">indriyá pratyáhára</i>),  de abstracção sensorial. Na abstracção sensorial desempenham um papel  essencial os <i style="">bandhas </i>e<i style=""> drishti </i>utilizados.  Pretende-se que o praticante feche aquele circuito de alimentação  constante de <i style="">chitta </i>com objectos externos – “Quando os  sentidos já não estão em contacto com os seus próprios objectos e  assumem a natureza de <i style="">chitta</i>, isto é <i style="">prathyáhára</i>.”  (Yoga Sútra II – 54). O objectivo é que o praticante esteja presente e  observante.<span style="">&#160; </span></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">O texto faz ainda  referência à importância do <i style="">pránáyáma</i> na execução do <i style="">mudrá</i>.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Eis o <i style="">mahámudrá</i>  como me foi ensinado pelo Prof. Pedro Kupfer:</font></span></p>
<ol type="1" style="margin-top: 0in;">
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Sente-se pressionando o calcanhar esquerdo no  períneo;</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">estenda a perna direita em frente ao corpo;</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">segure o pé direito com ambas as mãos e faça  uma tracção da coluna para cima e para a frente, inspirando longamente;</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">faça <i style="">khecharí mudrá</i> e, retendo o ar, <i style="">jalándhara  bandha</i> e <i style="">shámbhaví mudrá</i> com os olhos fechados;</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">acrescente  <i style="">múla bandha </i>ao <i style="">kúmbhaka</i> (retenção);</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">repita  mentalmente <i style="">ájña, vishuddha, múládhára,</i> durante a  retenção com ar, visualizando o circuito descendente;</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">faça  cinco ciclos e mude de lado, repetindo tudo com a outra perna esticada;</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">termine  com cinco ciclos sobre ambas as pernas, juntas e esticadas em <i style="">paschimottánásana</i>.</font></span></li>
    <li style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 150%;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Esta  prática faz-se depois dos <i style="">ásanas</i>, o <i style="">shatkarma</i>  e o <i style="">pránáyáma</i> e antes da meditação. </font></span></li>
</ol>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 35.4pt; line-height: 150%;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">É esta, aliás, a ordem prescrita nos <i style="">shástras</i>.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">O Dada Dhyanananda, que me  ensinou o <i style="">mahámudrá</i> de acordo com os ensinamentos de  Shrii Shrii Ánandamúrti, seu <i style="">Guru</i>, aconselha a retenção  no <i style="">mudrá</i> durante cerca de meio minuto e depois desfazer,  sentar com a coluna recta e expirar.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><font size="3">Miguel Homem</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><font size="3"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">mhomem@iol.pt</span><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"></span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 150%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT" style="font-size: 10pt; line-height: 150%; font-family: 'Times New Roman';">A citações  da <i style="">Hatha Yoga Pradípiká </i>são extraídas da tradução de  Pedro Kupfer, Instituto Dharma-Yogashala, 2002, Florianópilis, Brasil,  enquanto as da <i style="">Gheranda Samhitá e Shiva Samhitá</i> são </span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 150%;">a tradução para o português feita pelo autor a  partir de <i style="">The Forceful Yoga, Being the Translation of  Hahayoga-Pradpika, Gherand-Samhitá and Shiva-Samhitá</i>, tradução para o  Inglês de Pancham Sinh e Rai Bahadur Srisa Chandra Vasu,<span style="">&#160;  </span>1ª Edição, Motilal Banarsidas<span style="">&#160; </span>Publishers,  2004, Delhi, Índia.</span></p>
<div style=""><br clear="all" />
<hr width="33%" align="left" size="1" />
<div style="" id="ftn1">
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoFootnoteText"><a name="_ftn1" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_insere.php#_ftnref1" style="" title="" linkindex="3"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-family: 'Times New Roman';"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-size: 10pt; font-family: 'Times New Roman';">[1]</span></span></span></span></span></a><span lang="ES" style="font-family: 'Times New Roman';"> André Van Lysebeth, <i style="">Pranayama, A la serenidad por el yoga, </i>EdicionesUrano,  1985, Barcelona, pag. 250. </span></p>
</div>
<div style="" id="ftn2">
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoFootnoteText"><a name="_ftn2" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_insere.php#_ftnref2" style="" title="" linkindex="4"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT" style="font-size: 10pt; font-family: Arial;">[2]</span></span></span></span></span></a><span lang="PT" style=""><font face="Arial"> </font></span><i style=""><span lang="EN-GB" style="font-family: 'Times New Roman';">Hatha Yoga, The  Report of a Personal Experience</span></i><span lang="EN-GB" style="font-family: 'Times New Roman';">, 4ª Impressão, Essence of Health  Publishing, 2001, Africa do Sul, pag.  62.</span></p>
</div>
</div>
</font></div><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Regras Gerais]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/regras-gerais/</link>
         <description><![CDATA[Marcos Taccolini 

Provavelmente desde os primórdios de execução dos  ásanas, mestres e professores procuram estabelecer para seus alunos  princípios, ou regras generalizadas, para simplificar o aprendizado e a  execução das técnicas e prover auto-suficiência ao praticante. Neste  capítulo vamos rever vários desses princípios, lembrando que, como toda  generalização, são passíveis de exceções e nada substitui o bom-senso.
Os princípios aqui listados não  representam nenhuma codificação recente,...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Tue, 09 May 2006 00:00:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/regras-gerais/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><font size="1"><strong>Marcos Taccolini</strong> </font></p>
<div align="justify">
<p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="color: black;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
Helvetica, sans-serif">Provavelmente desde os primórdios de execução dos  ásanas, mestres e professores procuram estabelecer para seus alunos  princípios, ou regras generalizadas, para simplificar o aprendizado e a  execução das técnicas e prover auto-suficiência ao praticante. Neste  capítulo vamos rever vários desses princípios, lembrando que, como toda  generalização, são passíveis de exceções e nada substitui o bom-senso.</font></font></span></p>
<p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="color: black;"><font size="1"><font face="Verdana,
Arial, Helvetica, sans-serif">Os princípios aqui listados não  representam nenhuma codificação recente, já são parte da tradição do  Yoga há muito tempo, ainda que algumas escolas citem mais alguns  princípios que outros, e que o enunciado de cada autor ou explanação de  cada professor seja ligeiramente distinto. </font></font></span></p>
<p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="color: black;"><font size="1"><font face="Verdana,
Arial, Helvetica, sans-serif">Essa ressalva histórica é importante, pois  com a popularização do Yoga no ocidente, houve também o surgimento de  marcas comerciais que explicitamente consideram a lealdade corporativa  um bem mais precioso que a lealdade aos princípios do próprio Yoga;  seguindo essa ótica até fatos históricos e técnicos podem ser  manipulados, desde que possam ser úteis às necessidades da corporação.  Nesse contexto, já travei contato com literaturas que se nomeiam as  primeiras a registrar em livro ou utilizar explicitamente regras gerais  de execução, o que não corresponde aos fatos, tratando-se de violação  grave dos princípios éticos do Yoga de satya (não-mentir) e asteya  (não-roubar). Alguns foram até mais longe, tentando até registrar  comercialmente para seu uso exclusivo algumas posições e seqüências de  ásanas.<span style="">&#160; </span></font></font></span></p>
<p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="color: black;"><font size="1"><font face="Verdana,
Arial, Helvetica, sans-serif">Assim, para fazer honra às tradições (uma  pújá), e evitar a apropriação indevida de créditos no ambiente de Yoga,  que deve ser exemplo de união e ética, na apresentação das regras gerais  consta a referência de literatura mais antiga onde conseguimos  localizar onde a regra está explicitamente expressa. Isso não significa  que seja a primeira referência, é apenas a mais antiga que travei  contato, editada em Português ou Inglês; logicamente é provável a  existência de outras fontes ainda mais antigas ou em outros idiomas. As  regras onde não foram indicadas as fontes, não são criação minha, mas  apenas o registro da tradição oral do Yoga ou estão distribuídas em  diversas outras literaturas.</font></font></span></p>
<p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="color: black;"><font size="1"><font face="Verdana,
Arial, Helvetica, sans-serif">Vários autores já apresentaram orientações  gerais para uma prática auto-suficiente de Yoga como um todo, não  apenas para a prática de ásanas, mas a primeira ocorrência do termo  específico “<i style=""><u>Regras Gerais</u></i>” que localizei foi  utilizada por Indra Devi, em seu livro “<i style="">Yoga for Americans</i>”,  de 1959, que foi editado também em italiano em 1967, como “<i style="">Yoga  in Sei Settimane</i>”, Ed. Rizzoli, e em Português, em 1968, com o  título “<i style="">Hatha-Ioga, paz e saúde</i>”, Ed. Civilização  Brasileira. Registre-se o fato como documentação histórica e homenagem a  esta importante personagem do Yoga mundial.</font></font></span></p>
<p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="color: black;"><font size="1"><font face="Verdana,
Arial, Helvetica, sans-serif">Nesta seção vamos ver as regras<b style="">  de execução</b> e as <b style="">regras de encadeamento</b> das  técnicas, divididas nos seguintes grupos:</font></font></span></p>
<ul type="disc" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
    <li style="margin: 6pt 0in 0pt; color: black; text-align: justify;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
    sans-serif"><span lang="PT-BR" style="">Regras gerais de <b style="">execução  do ásana</b>, incluindo <b style="">compensação</b>, <b style="">permanência</b>,  <b style="">segurança, respiração</b> e <b style="">focalização da  consciência</b>.</span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; font-family: Verdana;"> </span><span lang="PT-BR" style=""></span></font></li>
    <li style="margin: 6pt 0in 0pt; color: black; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana,
    Arial, Helvetica, sans-serif">Orientações sobre o <b style="">encadeamento</b>  dos ásanas, tratando sobre os <b style="">movimentos de ligação</b>, <b style="">circulação sangüínea</b>, <b style="">coordenação da  respiração</b> e <b style="">gradação de intensidade</b>.</font></span></li>
    </font></ul>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="color: black;">&nbsp;</span></p>
    <h2 style="margin: 0in 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 14pt;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
    sans-serif"><font size="2">Orientações Gerais de Execução do Ásana</font></font></font></span></h2>
    <h1 style="margin: 6pt 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black; font-variant: small-caps;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2">Compensação</font></font></font></span></h1>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">No livro “<i style="">Asana Pranayama Mudra  Bandha”,</i> de <u>Satyananda</u>, primeira edição de 1966, da Bihar  School of Yoga, consta no capítulo de Introdução, na seção “<b style=""><u>notas  gerais</u></b> para o praticante” que: “<u>é importante que o programa  seja formado de forma que flexões atrás sejam seguidas por flexões a  frente, e vice-versa, e o que quer que seja praticado para um lado do  corpo seja repetido para o outro lado</u>. <u>Esse conceito de  compensação é necessário para trazer o corpo de volta ao estado  balanceado</u>. Algumas compensações específicas são recomendadas para  alguns ásanas descritos neste livro”.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">No livro de Sivánanda, “<i style="">Hatha Yoga”<a name="_ftnref1" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_altera.php?registro=21#_ftn1" style="" title="" linkindex="1"><span class="MsoFootnoteReference"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt;"><font size="2">[1]</font></span></b></span></span></span></a><span class="MsoFootnoteReference"><b style="">[1]</b></span></i>, consta  ainda o “matsyásana deve sempre ser executado após o sarvangásana”, ou  seja, posições invertidas sobre os ombros (famílias 100 a 103) requerem  uma compensação especial que é a execução do matsyásana (família 104).</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">O próximo capítulo traz mais informações para a  seleção de ásanas de uma prática balanceada. </font></font></span></p>
    <h2 style="margin: 6pt 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif"><font size="2">Permanência</font></font></font></span></h2>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">No Livro <i style="">“Hatha Yoga, a Ciência da  Saúde Perfeita”</i>, de Caio Miranda, Ed. Freitas Bastos, editado em  1962, consta na página 258, que “<u>Os kumbhakásanas devem durar  enquanto o praticante pode manter o ar nos pulmões com a respiração  suspensa, sem exageros de duração nem forçamento exagerado. Já os  shunyakásanas perduram enquanto é possível ao yogin resistir com os  pulmões vazios e a respiração sustida</u>”. Kumbhakásanas, na  nomenclatura adotada no livro, são os ásanas feitos com inspiração, cuja  posição final o praticante encontra-se com os pulmões cheios.  Shunyakásanas são os ásanas feitos com expiração, de forma que na  posição final os pulmões estão vazios.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Esse enunciado foi simplificado posteriormente  pelo Prof. Luis Sérgio DeRose, em seu livro <i style="">“Prontuário de  Svásthya Yoga”, ed.Ground, 1969, página 40</i>, para o seguinte  enunciado “enquanto puder reter a respiração, permaneça; precisando  respirar, desfaça”. </font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Essa regra é boa para garantir uma prática leve  para iniciantes visto que limita a permanência à capacidade respiratória  individual. Nas posições sentadas, posições de relaxamento e posições  de inversão, a permanência é maior, respirando livremente, mesmo para os  iniciantes. Os praticantes antigos, ou iniciantes que tenham a  orientação de um professor, podem permanecer mais tempo no ásana,  maximizando sua atuação e respirando livremente ou, melhor ainda,  acoplando técnicas respiratórias durante a permanência. </font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
    <h2 style="margin: 6pt 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif"><font size="2">Segurança</font></font></font></span></h2>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">No livro “<i style="">Asana Pranayama Mudra  Bandha”,</i> de <u>Satyananda</u>, primeira edição de 1966, da Bihar  School of Yoga, consta no capítulo de Introdução, na seção de <u>notas  gerais</u> para o praticante que “<u>se houver dor excessiva em alguma  parte do corpo, o ásana deve ser terminado imediatamente e, se  necessário, uma verificação médica. Não permaneça num ásana se  desconforto for sentido</u>”.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Professor Caio Miranda (em Hatha Yoga, 1962),  enfatiza: “<u>todo e qualquer ásana deve ser prazerosamente executado,  jamais produzindo fadiga anormal ou sensações desagradáveis</u>”.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Vários outros autores, usando suas próprias  palavras, repetiram posteriormente regras equivalentes. </font></font></span></p>
    <h2 style="margin: 6pt 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif"><font size="2">Respiração durante a permanência</font></font></font></span></h2>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">A respiração durante a permanência está sempre  ligada ao ásana específico e ao objetivo da prática, assim como uma  orientação geral para iniciantes simplesmente mantenha a respiração  consciente, sempre pelas narinas, suave (com pouca projeção de ar) e  usando o máximo de sua capacidade pulmonar conforme a posição permitir.  Praticantes antigos devem acoplar o pránáyáma específico que reforce a  atuação do ásana.</font></font></span></p>
    <h2 style="margin: 6pt 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif"><font size="2">Focalização da consciência </font></font></font></span></h2>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">No livro <i style="">“Hatha Yoga, a Ciência da  Saúde Perfeita”</i>, Caio Miranda, Ed. Freitas Bastos, consta na  primeira edição (1962), página 206, no capítulo intitulado “Fixação do  Pensamento e Focalização da Consciência”, consta que “<u>deve o yogin  fixar o pensamento</u>” na região do corpo que estão sendo mais  solicitada no ásana. Caso haja solicitação de várias regiões do corpo, a  fixação do pensamento é feita numa das regiões, de acordo com o estágio  e a proposta da prática.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Uma vez dominada a técnica de fixação do  pensamento, pode ser executado um estágio mais profundo, onde a própria  consciência é focada no ásana, ou seguindo a descrição de Caio Miranda: <u>“Focalizar  a consciência em determinado órgão, significa <i style="">sentir o  praticante, que todo o seu Ser está resumido no órgão visado</i>”.</u> </font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Em yogaterapia costuma-se também acoplar a  mentalização do órgão sadio ou ainda algumas escolas aplicam  cromoterapia sugerindo mentalização de cores para reforçar efeitos  específicos, com azul para relaxar, laranja para dinamizar, verde para  saúde e prata para alongar. Contudo, em práticas tradicionais de Yoga,  especialmente as com influência de Layá Yoga e Kundaliní Yoga, quando a  focalização da consciência já é dominada pelo praticante, é freqüente  acoplar a visualização de chakras, nádís, kundaliní e a execução mental  de mantras.</font></font></span></p>
    <p><span lang="PT-BR" style="font-size: 14pt; color: black;"><font size="1"><br clear="all" style="page-break-before: always;" />
    </font></span><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">&#160;</font></font></p>
    <h1 align="center" style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: center;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 14pt; color: black; font-variant: small-caps;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
    sans-serif"><font size="2">Orientações gerais de Encadeamento</font></font></font></span></h1>
    <h2 style="margin: auto 0in;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
    sans-serif"><font size="2">Movimentos de Ligação</font></font></font></span></h2>
    <p style="margin: 0in 0in 6pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Ao fazer a passagem entre os ásanas, procure  despender o mínimo de esforço e movimento corporal; o efeito desejado é  durante a permanência, não na movimentação</font><a name="_ftnref2" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_altera.php?registro=21#_ftn2" style="" title="" linkindex="2"><span class="MsoFootnoteReference"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt;"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">[2]</font></span></span></span></span></a><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><span class="MsoFootnoteReference">[2]</span>. O objetivo é que todo o efeito,  energia e atuação de um ásana se transfira para o outro ásana; assim um  ásana não é desfeito para montar o próximo, um ásana se transforma em  outro através de uma passagem que tenha o mínimo possível de  movimentação do corpo. É importante ressaltar isso, para que o  praticante não confunda o conceito de ângulo didático, que será  explanado posteriormente na seção de fotos, e ache que tenha que ficar  girando e rotacionando desnecessariamente seu corpo durante sua prática  pessoal. O conceito do melhor ângulo de visão do ásana é válido apenas  para fotografia e demonstração da técnica, mas em práticas avançadas e  na prática pessoal é contraproducente devido ao dispêndio de energia e  foco, pois os movimentos adicionais desnecessários diminuem o efeito  cumulativo da permanência nos ásanas. </font></font></span></p>
    <h2 style="margin: 6pt 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif"><font size="2">Coordenação da Respiração</font></font></font></span></h2>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">No livro <i style="">“Hatha Yoga, a Ciência da  Saúde Perfeita”</i>, Caio Miranda, Ed. Freitas Bastos, consta na segunda  edição (1966), página 201, há a orientação geral que todos os  movimentos de coluna à frente, no seu ponto máximo, os pulmões devem  estar vazios, ou seja, <u>flexões à frente, são feitas com expiração</u>.  Movimentos de flexão da coluna para trás, são indicados com inspiração.  Essa recomendação de fazer retroflexões da coluna, enchendo os pulmões,  é importante para preservar a coluna vertebral, pois protege a lombar e  a coluna, aumentando os espaços dos discos vertebrais e limitando o  movimento ao patamar de segurança. Contudo, induz uma possibilidade de  erro grave aos iniciantes, que primeiro inspiram e depois  retroflexionam, tendo imediatamente tontura, o que pode ser perigoso em  posições em pé, assim, optamos por uma recomendação mais segura para  iniciantes que: ”<u>todas as flexões para frente, são com expiração; as  flexões para trás são com inspiração, a exceção das retroflexões em pé,  que são executadas com os pulmões vazios</u>”. </font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">De uma forma mais geral, movimentos que tendem a  comprimir parte do abdômen e caixa torácica, como torções, anteflexões,  lateroflexões requerem o mínimo de ar nos pulmões para permitir alcançar  o ponto máximo na posição, sendo assim são executados com expiração;  movimentos que tendem a ampliar a caixa torácica são executados com  inspiração, excetuando as posições que poderiam causar hiper-ventilação.  </font></font></span></p>
    <h1 style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;"><span lang="PT-BR" style="font-weight: normal; font-size: 12pt;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Um  outro enunciado mais recente desta regra, que é ótimo para os alunos  iniciantes, pois permite uma assimilação bem simples e tem poucas  exceções, consta do livro <i style="">“Prontuário de Svásthya Yoga”</i>,<span style="">&#160; </span>de Luis Sérgio Alvares DeRose, de 1969, onde  estabelece que “movimentos para baixo, são com expiração; movimentos  para cima, com inspiração”. Uma das exceções desse enunciado é o úrdhwa  paschimottánásana, que por comprimir o abdômen, necessita expiração para  completar seu ponto máximo. Aliás, registre-se um mérito ao Prof. Luis  Sérgio DeRose por reunir de forma bem organizada várias regras gerais de  diversos autores de Hatha Yoga, com enunciados bem didáticos e  concisos, faltando apenas para a completude da obra as referências  bibliográficas e as citações dos autores anteriores. </font></font></span></h1>
    <h1 style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;"><span lang="PT-BR" style="font-weight: normal; font-size: 12pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt;"><font size="1"><br />
    </font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black; font-variant: small-caps;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
    sans-serif"><font size="2">Circulação Sangüínea</font></font></font></span></h1>
    <p style="margin: 0in 0in 6pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><u><span lang="PT-BR" style="">A passagem de um ásana para o próximo deve  encadear as posições de forma a suavizar as mudanças na circulação  sanguínea</span></u><span lang="PT-BR" style="">. Ou seja, de uma  posição com o corpo totalmente ereto, como padásana, é recomendado uma  posição intermediária antes de executar a invertida sobre a cabeça, já  partindo de um pádahastásana, apesar de também ser uma posição em pé,  poderia ser utilizado como passagem para o sírshásana sem  inconvenientes, pois já há uma concentração de sangue na cabeça. </span></font></font></p>
    <p style="margin: 0in 0in 6pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Essa orientação mais genérica exige do instrutor  ou de quem está montando a prática, uma vivência pessoal da atuação dos  ásanas, que pode ser difícil para um iniciante, por isso várias escolas  simplificam essa orientação, diferenciando os ásanas apenas entre  posições em pé, sentadas, deitadas ou invertidas. </font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Por exemplo, no livro “The Heart of Yoga”, de  T.K.V. Desikachar, filho de Krishnamachárya, encontramos a seguinte  orientação: “Vamos focar nossa atenção para a forma de agrupar os ásanas  <u>de acordo com a posição do corpo em relação a terra</u> e em relação  ao <u>movimento básico da espinha</u>”.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">De forma muito semelhante, no registro de sua  prática, o swásthya</font></font></span><font size="1"><a name="_ftnref3" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_altera.php?registro=21#_ftn3" style="" title="" linkindex="3"><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT-BR" style="font-family: Symbol;"><span style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Ò</font></span></span></span></a><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
    sans-serif">, o professor Luis Sérgio Álvares DeRose adotou princípios  bem similares ao Desikachar, apesar de por lapso bibliográfico de não  citá-lo, nem a Krishnamachárya, e ainda erroneamente informar que, entre  as escolas derivadas do Hatha, a sua seria a única a utilizar os dois  critérios combinados para a seleção de técnicas onde “o primeiro  critério leva em consideração o equilíbrio vertebral e a <u>movimentação  espinal e </u>o segundo leva em consideração <u>a força de atração da  terra”</u>. O fato é que Krishnamachárya e seus discípulos influenciaram  profundamente o formato atual da prática de ásanas de Yoga, e a  execução das técnicas encadeadas (vinyásas, coreografias, etc..)&#160;e como  boa parte de seus conceitos de execução são amplamente&#160;adotados  explicitamente ou implicitamente, tanto na índia, assim&#160;como também no  ocidente.</font></span></font></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><span lang="PT-BR" style="font-weight: normal; font-size: 12pt;"><font size="1"><a name="_ftn3" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_altera.php?registro=21#_ftnref3" style="" title="" linkindex="4"><span class="MsoFootnoteReference"><span style="font-size: 10pt; font-family: Symbol;"><span style=""><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Ò</font></span></span></span></a><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt;"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif"> Swásthya é um marca comercial, registrada da  Uni-Yôga no INPI, registro número 818080531</font></span></font></span></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""></span><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">&#160;</font></font></p>
    <h1 style="margin: 6pt 0in 0pt;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; color: black; font-variant: small-caps;"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2">Gradação de  intensidade</font></font></font></span></h1>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Sempre que o ásana permitir, inicie a execução  pela variação de menor esforço, ou em relaxamento (variação sukha), e  progressivamente execute as variações mais intensas. Como as demais  orientações gerais, esta é passível de exceções de acordo com o estágio  do praticante e o objetivo da prática.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Em relação às regiões mais solicitadas do corpo  normalmente a intensidade maior é sobre os membros e posteriormente  sobre a coluna; e em relação à coluna vertebral (ou em relação aos  chakras) os ásanas devem ser encadeados de forma que sua atuação  concentre-se preferencialmente no sentido ascendente.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
    <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""></span></p>
    <p><span lang="PT-BR" style="font-size: 18pt; color: black; font-variant: small-caps;"><font size="1"><strong><font face="Verdana,
    Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2">Seleção de ásanas para uma  prática</font></font></strong></font></span></p>
    <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
    sans-serif">No livro “<i style="">Hatha Yoga</i>”</font><a name="_ftnref4" href="http://www.yoganataraja.com.br/yoga_admin/updates/noticia_altera.php?registro=21#_ftn4" style="" title="" linkindex="5"><span class="MsoFootnoteReference"><span style=""><span class="MsoFootnoteReference"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt;"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">[3]</font></span></span></span></span></a><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">, de Sivánanda, consta  que: “<u>Para permitir o desenvolvimento completo do corpo, será preciso  praticar ásanas com flexão à frente, flexão para trás, para as  laterais, e de torção espinhal. Ao final destes exercícios, o shavásana</u>”.  Assim as movimentações básicas da coluna, as posições de inversão, que  são essenciais no Yoga, e o shavásana para a recuperação e assimilação,  constituem a principal referência geral para uma prática completa de  ásanas de Yoga. Indicações semelhantes são adotadas por quase todas as  escolas derivadas ou influenciadas pelo Hatha Yoga.</font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">Os critérios de seleção de ásanas variam muito  para cada escola e também de acordo com o objetivo da prática e o  estágio do praticante. Assim, os critérios apresentados a seguir,  procuram ser abrangentes e genéricos, com várias opções que podem ser  utilizadas para uma seleção consistente e balanceada de ásanas para uma  prática. </font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial,
    Helvetica, sans-serif">O objetivo da prática pode estar associado a  práticas visando à atuação mais profunda no Yoga, que são técnicas  envolvendo principalmente a coluna vertebral, classificados como  kundaliníásanas; ou práticas de preparo de infra-estrutura, estas  divididas em preparação para posições sentadas (dhyánásanas) ou práticas  visando o desenvolvimento da estrutura geral do corpo (kriyánásanas).  Assim, de acordo com o objetivo da prática, alguns agrupamentos de  técnicas podem ser incluídos em bloco, utilizando a tabela de  balanceamento apresentada a seguir. </font></font></span></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""></span><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">&#160;</font></font></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><font size="1">&#160;</font></p>
    <p style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
    <p>&#160;</p>
    <table cellspacing="0" cellpadding="0" border="0" style="margin: auto auto auto 4.65pt; border-collapse: collapse;" class="MsoNormalTable">
        <tbody>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="37" valign="bottom" nowrap="nowrap" rowspan="10" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 27.75pt; height: 15pt; background-color: transparent;"><span lang="PT-BR" style="font-size: 12pt; font-family: 'Times New Roman';"><br clear="all" style="page-break-before: always;" />
                </span>
                <p style="margin: 0in 5.65pt 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: 1.5pt medium medium 1.5pt; border-style: solid none none solid; border-color: windowtext rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2">&#160;</font></font></span></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" rowspan="7" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 14.9pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 5.65pt 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: 1.5pt medium medium 1.5pt; border-style: solid none none solid; border-color: windowtext rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2">&#160;</font></font></span></p>
                </td>
                <td width="16" nowrap="nowrap" rowspan="6" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p align="center" style="margin: 0in 5.65pt 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica,
                sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: 1.5pt medium medium 1.5pt; border-style: solid none none solid; border-color: windowtext rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.5pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2">&#160;</font></font></span></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" rowspan="5" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 15.2pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 5.65pt 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-size: 7pt; font-family: Arial;"><span style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </font></span></span></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: 1.5pt medium medium 1.5pt; border-style: solid none none solid; border-color: windowtext rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2">&#160;</font></font></span></p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Invertida</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.5pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Torção</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.5pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Anteflexão</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15.1pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15.1pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.8pt; height: 15.1pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.5pt; height: 15.1pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium 1.5pt 1.5pt; border-style: none none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 11.8pt; height: 15.1pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15.1pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15.1pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Retroflexão</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.5pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Tração</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium 1.5pt 1.5pt; border-style: none none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 13.5pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 15.2pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Lateroflexão</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium 1.5pt 1.5pt; border-style: none none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="16" valign="bottom" nowrap="nowrap" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" rowspan="4" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 13.5pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p align="center" style="margin: 0in 5.65pt 0pt; text-align: center;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="20" valign="bottom" nowrap="nowrap" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 15.2pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Equilíbrio</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 14.9pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><b>&nbsp;</b></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="16" valign="bottom" nowrap="nowrap" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 15.2pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><b><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2"><span lang="PT-BR" style="">[</span></font></font></b></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Musculares</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium medium 1.5pt; border-style: none none none solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 14.9pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><b>&nbsp;</b></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="16" valign="bottom" nowrap="nowrap" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 15.2pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><b><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2"><span lang="PT-BR" style="">[</span></font></font></b></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Alongamento  e Flexibilidade (aberturas)</font></span></p>
                </td>
            </tr>
            <tr style="height: 15pt;">
                <td width="24" valign="top" style="padding: 0in 5.4pt; border-width: medium medium 1.5pt 1.5pt; border-style: none none solid solid; border-color: rgb(212, 208, 200) rgb(212, 208, 200) windowtext windowtext; width: 0.25in; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">&#160;</font></p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 14.9pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><b>&nbsp;</b></p>
                </td>
                <td width="18" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 13.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="20" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 15.2pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><b><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><font size="2"><span lang="PT-BR" style="">[</span></font></font></b></p>
                </td>
                <td width="16" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 11.8pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="27" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 20pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&nbsp;</p>
                </td>
                <td width="297" valign="top" style="border: medium none rgb(212, 208, 200); padding: 0in 5.4pt; width: 223pt; height: 15pt; background-color: transparent;">
                <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif" size="2">Preparação  para dhyánásanas</font></span></p>
                </td>
            </tr>
        </tbody>
    </table>
    <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></font></font></p>
    <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><span lang="PT-BR" style=""></span></font>&#160;</font></p>
    <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><span lang="PT-BR" style=""></span></font>&#160;</font></p>
    <p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif"><span lang="PT-BR" style=""></span><span lang="PT-BR" style="">Além desta tabela devem-se observar os seguintes  critérios adicionais na seleção de ásanas:</span></font></font></p>
    <ul type="disc" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
        <li style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Repetição de ásanas</font></span></b></li>
        </font></ul>
        <p style="margin: 6pt 0in 0pt 0.25in; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Praticantes iniciantes,  para um desenvolvimento mais gradual e uniforme, devem optar por uma  diversidade maior de ásanas com permanências menores, sem necessidade de  repetição do ásana na mesma prática, mas mantendo a regularidade  diária. </font></font></span></p>
        <p style="margin: 6pt 0in 0pt 0.25in; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">A repetição pode ser  utilizada para o treinamento de conquista ou aprimoramento de uma  técnica, ou também como uma seqüência de desenvolvimento cardiovascular.</font></font></span></p>
        <p style="margin: 6pt 0in 0pt 0.25in; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Praticantes mais antigos  também podem utilizar repetições visando um efeito maior numa direção  específica do desenvolvimento, mas, de um modo geral, é suficiente uma  execução única do ásana, ampliando paulatinamente o tempo de permanência  na posição. </font></font></span></p>
        <ul type="disc" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
            <li style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Anteflexões &gt;=  retroflexões</font></span></b></li>
            </font></ul>
            <p style="margin: 6pt 0in 0pt 0.25in; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">O esforço sobre a coluna  nas anteflexões deve ser maior ou igual ao esforço nas retroflexões.  Isso significa que não é só o número de ásanas para cada lado que  importa, é necessário também levar em conta o tempo de permanência em  cada posição e a intensidade de atuação do ásana.</font></font></span></p>
            <ul type="disc" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
                <li style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Posições assimétricas  necessitam compensação</font></span></b></li>
                </font></ul>
                <p style="margin: 6pt 0in 0pt 0.25in; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Lateroflexões, torções,  musculares, qualquer ásana que tenha uma solicitação não balanceada do  corpo, solicita uma compensação, preferencialmente logo após a execução  para o outro lado, conforme já foi explanado no capítulo de regras  gerais.</font></font></span></p>
                <ul type="disc" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
                    <li style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Compensação também envolve  alongamento e contração muscular</font></span></b></li>
                    </font></ul>
                    <p style="margin: 6pt 0in 0pt 0.25in; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Para maior desenvolvimento  de flexibilidade são executadas primeiramente as posições que exigem  alongamento e extensão muscular e posteriormente compensadas com  contração. Por exemplo, após a permanência prolongada num  paschimottánásana é adequada a realização de um katikásana, para  compensar a musculatura que estava sendo alongada. Executando as  técnicas musculares primeiro, as técnicas de alongamento devem ser  executadas a seguir para a manutenção da flexibilidade. </font></font></span></p>
                    <ul type="disc" style="margin-top: 0in;"><font size="1">
                        <li style="margin: 6pt 0in 0pt; text-align: justify;" class="MsoNormal"><b style=""><span lang="PT-BR" style=""><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Recompensação de ásanas  polarizados e permanências longas</font></span></b></li>
                        </font></ul>
                        <p style="margin: 6pt 0in 0pt 0.25in; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="1"><font face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">Após permanências maiores  em ásanas que exigem compensação para o outro lado é adequada a execução  de algum ásana que solicite ambas as regiões do corpo ao mesmo tempo,  visando alcançar um equilíbrio mais rapidamente. Esta recompensação pode  ter um tempo de permanência bem menor que os ásanas anteriores. Por  exemplo, após uma permanência pr<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Praticar sozinho ou com um instrutor?]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/praticar-sozinho-ou-com-um-instrutor-/</link>
         <description><![CDATA[Fernando Perri 

É possível aprender yoga  sozinho, através de livros?
&#160;
&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; Bem, iniciemos traçando um  paralelo com alguma outra atividade qualquer, como piano por exemplo, ou  ainda pintura, ou talvez um esporte, digamos tênis. Seria possível  aprender a jogar tênis através de um livro?
&#160;
Devemos sempre levar em conta que algumas pessoas nascem já  com um certo talento para esta ou aquela atividade, mas de maneira ...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Tue, 09 May 2006 00:00:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/praticar-sozinho-ou-com-um-instrutor-/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><font size="1"><strong>Fernando Perri</strong> </font></p>
<div align="justify"><font size="1">
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>É possível aprender yoga  sozinho, através de livros?</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span>Bem, iniciemos traçando um  paralelo com alguma outra atividade qualquer, como piano por exemplo, ou  ainda pintura, ou talvez um esporte, digamos tênis. Seria possível  aprender a jogar tênis através de um livro?</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Devemos sempre levar em conta que algumas pessoas nascem já  com um certo talento para esta ou aquela atividade, mas de maneira  geral, acho pouco provável que uma pessoa</em> <em>"normal” consegua  aprender sozinha, os detalhes e todas as minúcias envolvidas na arte&#160;de  jogar tênis. Ousaria até mesmo dizer que, dificilmente uma pessoa  sensata procuraria uma livraria ao invés de um treinador, se quisesse  realmente aprender a jogar tênis.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Acredito que os livros podem realmente ajudar, como uma fonte  inestimável de dados sobre as regras do jogo, a história do tênis no  Brasil e no mundo, a biografia de grandes jogadores, etc.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Mas é preciso um treinador para: ensinar os primeiros  movimentos, realizar uma preparação física adequada para o seu tipo  físico, e&#160;desenvolver<span style="">&#160; </span>um programa de exercícios  equilibrado para uma prática segura e saudável.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>É preciso um “olhar de fora” para dizer se algo está  equivocado, se os movimentos,<span style="">&#160; </span>jogadas, defesas, e  demais técnicas estão melhorando com o tempo. Se o resultado for  positivo, seu treinador saberá quais técnicas escolher e como reajustar  seu treinamento para você continuar se desenvolvendo. Caso o resultado  não seja o esperado, ele saberá o que fazer a respeito. Quais  fundamentos devem ser revisados e praticados mais detalhadamente, antes  de retornar à prática regular.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>O que pensar sobre um jogador&#160;que diz a seu treinador : “- Eu  já sei sacar, não preciso mais praticar isso. Vamos praticar outra  coisa”. O que o treinador pensaria e responderia ao jogador?</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>No caso do yoga a idéia é a mesma. Você deve conquistar uma  técnica, para conquistá-la, devemos entende-la, dominá-la, extraindo  dela o máximo que seu corpo, sua mente e sua energia podem alcançar  através desta técnica. Isso deve ser feito&#160;respeitando, é claro, os  limites pessoas.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Imaginemos nosso jogador decidido a mudar de esporte após  seis meses de aulas de tênis, e dizendo ao seu treinador que vai se  dedicar à natação, afinal de contas, ele já sabe jogar tênis.&#160;Não seria  uma tristeza o treinador&#160;ver seu pupilo, agora pronto para realmente  jogar tênis, desfrutando o prazer proporcionado por este esporte, se  afastando? Reservando alguns finais de semana por ano para um jogo  despretensioso com os amigos.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Poderia ser ainda pior: O treinador, imaginando que seus  alunos iriam praticar pelo menos por 2 anos, dividiu todo o conteúdo a  ser ensinado ao longo dos treinos que ocorreriam neste período.<span style=""> </span>Porém, nosso amigo jogador, praticou por apenas seis  meses. De acordo com o programa do treinador, ele aprendeu  superficialmente alguns dos fundamentos básicos como sacar e  cortar.&#160;Mas,O ex-aluno&#160;diz ao treinador que continuará praticando  sozinho, sempre que possível. </em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>O que realmente nosso amigo vai praticar? </em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>O treinador, creio eu, fica preocupado com a interrupção do  programa de treinamento ainda por vir; com a inexperiência do jogador; e  com a forma, às vezes equivocada, que ele continuará praticando. Afinal  de contas, todos nós pensamos ser médicos, preparadores físicos, juizes  de futebol, entre outras coisinhas. Além do fato<span style="">&#160; </span>de  estarmos sempre em ótimo estado de saúde, e não precisarmos de um exame  médico antes de iniciar uma prática esportiva. Certo? </em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Errado. O que nosso amigo vai continuar praticando sozinho? </em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Os exercícios que visam preparar&#160;corpo e&#160;articulações seriam  ensinados no segundo semestre. As técnicas avançadas de defesa e contra  ataque seriam praticadas no segundo ano. Como substituir a vivência  adquirida em praticar com seu treinador, uma pessoa, no mínimo, mais  experiente no esporte? Poderíamos continuar com este paralelo, mas  parece-me que você já pode imaginar onde eu quero chegar.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>No caso do yoga, não buscamos a competição, mas a evolução e o  desenvolvimento completo do ser humano: Físico, energético, psicológico  e intelectual.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>O yoga não é apenas uma técnica para desenvolver o corpo, vai  muito além disso. Algumas das técnicas, entretanto, podem até mesmo,  causar danos&#160;à sua saúde (coluna, articulações,etc.) se realizadas de  maneira equivocada ou sem a devida preparação e acompanhamento;  especialmente se praticadas por longos períodos e sem a orientação  médica. </em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Para alcançar as técnicas mais avançadas (físicas ou não) não  basta apenas conseguir realiza-las. É necessário ter passado, durante  algum tempo, pela experiência e vivência das técnicas mais básicas.  Estas visam preparar seu corpo e sua mente para receber a herança  milenar que é o yoga.</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;&#160;&#160;<span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160; </span>Com&#160; tempo e&#160;convivência, seu instrutor saberá  quais técnicas serão mais adequadas para a sua evolução pessoal, quais  vivências você ainda necessita antes de praticar este ou aquele  exercício; Além do mais ele saberá adaptar alguns desses exercícios&#160;  para não prejudicar seu corpo ou atrasar seu desenvolvimento.</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>Gostaria ainda de analisar  três outras questões:</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;&#160;&#160;  1 –&#160;Existem mais de cem linhas de yoga, cada uma com um determinado  repertório de técnicas, dando um maior destaque a esta ou aquela. Essas  linhas possuem maneiras&#160;próprias de explicar e desenvolver as técnicas.  Algumas linhas podem ainda utilizar nomes diferentes para técnicas  similares.</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;&#160;&#160;  2 - A qualidade e seriedade das publicações. Muitos livros, revistas e  sites, que encontramos hoje em dia, não têm fundamentação na literatura  considerada séria e tradicional do yoga.</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;&#160;&#160;  3-&#160;A condição física para executar as técnicas, pois algumas delas tem  contra indicações.&#160;Somente um profissional capacitado poderá determinar  se uma determinada pessoa está ou não apta à executar uma determinada  técnica. O exame médico não deve ser realizado apenas antes de iniciar a  prática, mas sim freqüentemente, analisando a evolução pessoal de cada  praticante.</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Mas o yoga não visa à auto suficiência?</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>Sim.  O yoga visa auto suficiência e autonomia do praticante. Após alguns  anos, é possível praticar sozinho sem maiores problemas, mas é  necessário&#160;ter uma visão geral do yoga, e aprender em detalhes as  técnicas básicas. Isso&#160;poderia levar de 3 a 5 anos por exemplo (Depende  de cada praticante, da sua dedicação, estudo, freqüência nas práticas  etc).</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>&#160;</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt;"><font color="#000000"><font face="Bookman Old
Style"><em>Os livros, revistas, artigos e sites não são úteis para o  estudo?</em></font></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt;" class="MsoNormal"><font face="Bookman Old Style"><em><span style="font-size: 10pt; color: black;">Sim! Os livros e artigos e etc. são úteis para complementar e  aprofundar o estudo. Na verdade sem esse aprofundamento a prática seria  superficial, e seu desenvolvimento não seria completo. Os livros são  fundamentais para exemplificar a cultura, a filosofia; para trazer  informações a respeito do yoga, dos estilos diferentes, dos instrutores,  dos cursos, da bibliografia, da mitologia; dicas, etc. Entretanto, nada  substitui a orientação dedicada e individualizada que um bom instrutor  dispensa ao praticante sincero.</span><span style="color: black;"></span></em></font></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>Concluindo:</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>&#160;</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>Leia.</em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 12pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>Estude.  </em></font></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt;" class="MsoNormal"><span style="font-size: 13pt; color: black;"><font face="Bookman Old Style"><em>Pratique!  </em></font></span></p>
</font></div><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Yoga e Qualidade de Vida]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/yoga-e-qualidade-de-vida/</link>
         <description><![CDATA[Gabriel Vasconcelos 

O Yoga se tornou  cada vez mais popular nas culturas ocidentais, como meio de melhorar as  capacidades físicas e psico-fisiológicas de seus praticantes. No  entanto há uma necessidade maior que o Yoga seja reconhecido pela  comunidade como um meio efetivo de cuidar da saúde, atuando  principalmente como uma forma de prevenção de várias desordens. Nos  últimos anos houve um crescimento no número de estudos comprovando que o  Yoga pode melhorar a força e a flexibilidade...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Tue, 09 May 2006 00:00:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/yoga-e-qualidade-de-vida/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><font size="1"><strong>Gabriel Vasconcelos</strong> </font></p>
<div align="justify"><font size="1">
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">O Yoga se tornou  cada vez mais popular nas culturas ocidentais, como meio de melhorar as  capacidades físicas e psico-fisiológicas de seus praticantes. No  entanto há uma necessidade maior que o Yoga seja reconhecido pela  comunidade como um meio efetivo de cuidar da saúde, atuando  principalmente como uma forma de prevenção de várias desordens. Nos  últimos anos houve um crescimento no número de estudos comprovando que o  Yoga pode melhorar a força e a flexibilidade muscular, e que pode  ajudar a controlar variáveis fisiológicas como a pressão sangüínea, a  taxa respiratória, metabólica entre outros (RAUB, 2002). Este artigo  apresenta informações sobre como o Yoga pode atuar na saúde do indivíduo  contribuindo assim para a melhoria da Qualidade de Vida.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Técnicas do Yoga</font></span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">O Yoga possui vários tipos de técnicas. Entre as principais  temos: ásanas (técnicas corporais); pránáyámas (exercícios  respiratórios); yoganidrá (técnicas de descontração) e samyama  (concentração, meditação e samádhi). Cada uma dessas técnicas atua no  nosso corpo de uma forma distinta, provocando mudanças físicas,  fisiológicas, psicológicas e sociais contribuindo para o desenvolvimento  do Ser Humano e dessa forma auxiliando no ganho de qualidade de vida. </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b style=""><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">QUALIDADE DE VIDA</font></span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.5in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Segundo Smith (2000, p. 419-35), </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 2in; text-indent: 27pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 200%; font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 1.5in; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 200%; font-family: Arial;">Qualidade de vida é  a percepção do indivíduo quanto a sua posição na vida, no contexto da  cultura e do sistema de valores em que vive, levando em conta suas  metas, suas expectativas, seus padrões e suas preocupações. Ela é  afetada pela interação entre saúde, o estado mental, a espiritualidade,  os relacionamentos do indivíduo e os elementos do ambiente.</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0.25in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">A qualidade de vida é um fenômeno complexo e  que tem um conceito multidimensional, que abrange seis domínios; 1)  físico, 2) psicológico, 3) nível de independência, 4) relações sociais,  5) meio ambiente, e 6) aspectos espirituais; e 24 subdomínios. Ao  domínio físico correspondem os subdomínios dor e desconforto; energia e  fadiga; sono e repouso. Ao domínio psicológico correspondem os  subdomínios sentimentos positivos; pensar; aprender; memória e  concentração; auto-estima, imagem corporal e aparência; sentimentos  negativos. Ao domínio nível de independência foram atribuídos os itens  mobilidade; atividades da vida cotidiana; dependência<span style="">&#160; </span>de  medicação ou de tratamento médico; capacidade de trabalho. O domínio  relações sociais é constituído por relações pessoais, suporte social e  atividade sexual. Do domínio meio ambiente fazem parte da segurança  física e proteção; ambiente no lar; recursos financeiros; cuidados de  saúde e sociais; disponibilidade e qualidade das oportunidades de  recreação e lazer; ambiente físico (poluição, ruído, trânsito, clima);  transporte. A espiritualidade, a religião e as crenças pessoais integram  o domínio aspectos espirituais. (PASCHOAL, 2000)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">YOGA E QUALIDADE DE VIDA</font></span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Através da prática do Yoga esta-se  exercitando uma filosofia de vida saudável. Aprendendo a trabalhar de  forma harmoniosa todos os sistemas do nosso corpo. </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Stress constante, medo, violência,  desemprego, ansiedade, barulho, solidão, desamor, depressão, atividades  demais para horas de menos. Na confusão do nosso dia-a-dia, pode-se  esquecer de cuidar de si mesmo. Esse é o primeiro passo para criar  doenças.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Um sinônimo para doença é desequilíbrio –  físico, mental, emocional. Por trás dos males do corpo há sempre  pensamentos e emoções doentes. Com a prática do Yoga cria-se um estado  de equilíbrio que ajudará a enfrentar a tensões sem nos abalar. </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Serão analisadas algumas partes de uma  prática Yoga e o que elas proporcionam para melhorar a saúde e a  qualidade de vida.<span style="">&#160; </span></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Ásanas – </span></b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">(técnicas corporais) </span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 6pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoBodyText"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Os ásanas, técnicas corporais do  Yoga, aumentam expressivamente a flexibilidade do seu praticante, em  conjunto aumentam também a força muscular através de exercícios de  contração isométrica, chamados de ásanas musculares. Desenvolvendo de  forma harmoniosa força e flexibilidade. (RAUB, 2002)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 6pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoBodyText"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Os ásanas visam ao aumento de força,  a definição da musculatura e o enrijecimento dos tecidos, sem  comprometer a flexibilidade. </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Dantas (1995, p.47) afirma que “uma boa  flexibilidade permitirá a realização de arcos articulares mais amplos,  possibilitando a execução de movimentos e gestos desportivos que de  outra forma seriam impossíveis”.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Aumentando a amplitude do movimento  permite-se que pessoas executem movimentos diários sem ajuda e auxílio  de objetos externos, como subir numa cadeira, entrar e sair de um carro.  </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Um grau de flexibilidade aumentado  ainda auxilia na prevenção de lesões, lembrando que junto com o  treinamento da flexibilidade deve-se treinar a resistência muscular para  que a articulação não se torne instável. </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Além dos benefícios articulares e  musculares da prática de ásanas, junto com exercícios respiratórios e  utilização da localização da consciência e mentalizações aumenta-se de  forma exarcebada a consciência corporal, tornando as pessoas mais  sensíveis e expressivas.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Dantas (1995, p. 52) sobre o tema  relata:<span style="">&#160; </span></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 106.2pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 1.5in; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><span style=""><font size="3">&#160;</font></span></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 200%; font-family: Arial;">Considere-se o contraste entre estiramento máximo da  musculatura e mobilização extrema das articulações, contraposto à  relaxação destas estruturas. Leve-se em conta, ainda o auxílio prestado  por uma respiração ampla e compassada e uma concentração da atenção no  movimento executado. Certamente se está diante da mais poderosa  ferramenta para despertar a consciência corporal.</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 106.2pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Em um estudo feito demonstrou-se que  através da prática de Yôga durante seis semanas, houve uma melhora no  alívio da lombalgia e aumentou-se consideravelmente a flexibilidade do  praticante diminuindo também estados depressivos. (GALANTINO, et al,  2004)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent2"><span lang="PT-BR" style="color: windowtext; font-family: Arial;"><font size="3">Com a realização de um estudo sobre  um ásana denominado shavásana (posição do cadáver), comprovou-se que  essa posição tem a capacidade de modular as respostas fisiológicas do  stress, fazendo com que seus praticantes tenham a habilidade de suportar  o mesmo. (MADANMOHAN, 2002)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%; text-align: justify;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Um estudo empreendido para observar  todo o efeito benéfico do Yoga durante dez meses de práticas, concluiu  que com a prática do Yoga conseguiu-se: diminuir a atividade simpática;  aumentar o desempenho em exercícios sub-máximos; melhorar o limiar  anaeróbio; aumentar a flexibilidade dos ombros, quadris, tronco,  pescoço; melhorar vários parâmetros psicológicos como redução da  ansiedade e da depressão; e melhorar a função mental. (RAY, 2001)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Pránáyámas</span></b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"> - (exercícios respiratórios) </span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 1.5in; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 200%; font-family: Arial;">Técnicas de  respiração têm como efeitos principais: relaxar todo o corpo e a mente  por meio de respiração profunda; aprender o autocontrole e autodomínio  sobre seu próprio corpo e mente; reforçar auto-afirmações positivas,  pensamentos, imagens positivas e processos positivos de meditação;  melhorar a capacidade mental de relaxamento e conseqüentemente a saúde  mental e qualidade de vida. (SAMULSKI, 2002, p.183).<span style="">&#160; </span></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 1.5in; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 200%; font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Através de exercícios respiratórios, que se  utilizam da hiperventilação, consegue-se auxiliar no combate da  depressão, bombeando oxigênio para o cérebro. É que o aumento de  oxigenação cerebral produz uma sensação de euforia, a qual elimina a  depressão sem a necessidade de medicamentos. </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Através de um estudo feito na <span style="">Índia  por Bhavananj et al. no Departamento de Fisiologia do Jawaharlal  Instituto de Pós-Graduação Médica, Educação e Pesquisa, concluíram que  através de um respiratório do Yoga denominado Bhástrika (que consiste em  inspirar e expirar pelas narinas rapidamente com força e ruído) pode-se  diminuir o Tempo de Reação. Em estudos mais adiantados mostraram que  com a prática desse respiratório conseguiu-se uma diminuição  significativa no tempo de reação visual (RVT) e no tempo de reação  auditiva (ARTE). Estes estudos foram feitos com 22 rapazes saudáveis que  praticaram o Yoga durante três meses. O RTV e o ARTE foram gravados  antes e depois de nove ciclos da respiração Bhástrika. O bhástrika  produziu uma diminuição significativa no RTV e no ARTE. Uma diminuição  do Tempo de Reação indica um desempenho melhorado do sistema  sensório-motor e melhora também na habilidade de processamento do  Sistema Nervoso Central. Isto pode ser devido a uma taxa mais rápida de  processar informações, a uma concentração melhorada e/ou a uma  habilidade de ignorar estímulos estranhos. Essa diminuição do tempo de  reação é de grande valor em situações que requerem uma reação mais  rápida tal com o esporte, operação de máquinas, cirurgias especializadas  e em tarefas diárias que exijam essa velocidade. Pode ser também de  grande valor para treinar crianças mentalmente retardadas e pessoas mais  velhas que tenham o seu tempo de reação mais prolongado (BHAVANANJ, et  al, 2003).</span></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Com o treinamento de pránáyámas e ásanas,  pode-se melhorar significativamente a funções do nosso pulmão e a força  dos músculos da inspiração e expiração, bem como a força dos músculos  esqueléticos. Essas melhoras foram comprovadas por um estudo feito no  qual se avaliou a pressão expiratória máxima, a pressão inspiratória  máxima, o volume expiratório forçado, o volume expiratório forçado no  primeiro segundo, a taxa de pico do fluxo expiratório, a força de aperto  da mão e a resistência do aperto da mão, este estudo foi feito com  vinte crianças entre 12 e 15 anos durante 6 meses. Concluiu-se que o  Yoga deveria ser introduzido no nível escolar a fim de melhorar as  funções fisiológicas, a saúde e o desempenho dos estudantes  (MANDANMOHAN, et al, 2003).</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Relatou-se que após a prática de pránáyáma por três  meses realizadas com doze crianças de uma escola, houve-se uma  modulação no desempenho ventricular aumentando a atividade  parassimpática e diminuindo a atividade simpática, melhorando a função  cardíaca. (</span><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">UDUPA,  et al, 2003)<span style=""></span></span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3"><span style="">&#160;</span></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Yoganidrá</span></b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"> (técnica de descontração) </span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Exercícios de descontração e relaxamento  assim como o controle das emoções (para o Yoga chamado de Kama Shuddhi)  podem auxiliar a diminuir os efeitos do stress do dia-a-dia e melhorar a  qualidade de vida (SAMULSKI, 2002)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Segundo  Lindeman (1984 apud Samulski ,2002, p. 189), técnicas de relaxamento  podem produzir os efeitos de </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 1.5in; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">...</font></span><span lang="PT-BR" style="font-size: 10pt; line-height: 200%; font-family: Arial;">tranqüilização  geral de corpo e mente; relaxamento muscular; relaxamento dos vasos  sanguíneos; normalização do trabalho cardíaco; harmonia e tranqüilidade  na respiração; relaxamento e harmonização de todos os órgãos abdominais;  cabeça mais fresca, mais clara, relaxamento dos vasos sangüíneos na  área da cabeça.</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt 177pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3"><span style="">&#160;</span></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Com as técnicas de relaxamento diminui-se a  atividade simpática. O sistema simpático é responsável pela aceleração  dos batimentos cardíacos, pelo aumento da pressão arterial, da  concentração de açúcar no sangue e pela ativação do metabolismo geral do  corpo, então, com a prática de relaxamento diminuímos as funções acima.<span style="">&#160; </span>(VEMPATI, 2002)<b></b></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Samyama</span></b><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"> (concentração, meditação e outros estados mais profundos)<span style="">&#160; </span></span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">De acordo com estudos feitos por Castillo  Richmond junto com a Universidade da Califórnia em Los Angeles,  revelaram que a meditação pode reduzir o acúmulo de gordura na parede  das artérias e que pode ser tão eficaz quanto os medicamentos. Em seus  estudos relata também que através da meditação pode-se reduzir o stress e  reduzir a pressão sangüínea em pessoas hipertensas. (PRETO, 2000)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Em estudos clínicos randomizados feitos com  americanos que tinham hipertensão, mostrou-se que a prática da meditação  por vinte minutos duas vezes por semana durante cinco meses reduziu  realmente a espessura da parede da artéria por quase um milímetro – qual  traduz um risco reduzido para o ataque cardíaco de onze por cento.  (PRETO, 2000)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Com a prática da meditação podemos melhorar  significativamente as funções respiratórias, parâmetros cardiovasculares  e o perfil lipídico. Através de estudos, comprovou-se que com a prática  de meditação aumentamos a nossa capacidade vital e a pressão  expiratória, diminuindo a pressão sangüínea diastólica e a taxa  cardíaca, diminuindo também o colesterol. (VYAS, et al, 2002)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span><b></b></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Durante os anos 80 estudos feitos por  profissionais da saúde na Índia, mostrou que com prática do Yoga, uma  pessoa pode passar a controlar parâmetros fisiológicos como a pressão  sanguínea, taxas do coração, função respiratória, taxa metabólica,  resistência da pele, ondas cerebrais, temperatura do corpo e muitas  outras funções corporais. (LIPSON, 1999-2000)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">Em estudos feitos com indivíduos acima de 40  anos, que praticam Yoga durante cinco anos, foram concluídos, que o  Yoga proporciona uma redução na deterioração relacionada com a idade em  funções cardiovasculares. Nesse estudo verificou-se a diminuição da taxa  de pulso e uma diminuição da pressão de sangue sistólica e diastólica  assim como um aumento significativo na relação de valsalva. (BHASHANKAR,  2003)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">As práticas de Yoga podem ser usadas como um  estímulo psicofisiológico, melhorando o desempenho cardiorespiratório e  o perfil psicológico dos indivíduos, aumentando a secreção endógena da  melatonina, que por sua vez, podem ser responsáveis pela a melhoria do  bem estar, promovendo assim uma melhoria na qualidade de vida das  pessoas que praticam essa filosofia. (HARINATH, 2004)</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 35.4pt; line-height: 200%;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Em um estudo feito para verificar o efeito do Yoga  no bem estar fisiológico, psicológico, no parâmetro psicomotor e nos  fatores de risco cardiovascular em pacientes com uma leve hipertensão,  concluiu-se através de resultados satisfatórios que incluem a redução da  pressão sangüínea e a diminuição da glicose, colesterol e  triglicérideos no sangue, que o Yoga pode desempenhar um papel  importante na modificação do risco para doenças cardiovasculares em  pacientes com uma hipertensão moderada. </span><span style="font-family: Arial;">(DAMODARAN, 2002)</span></font></p>
<p align="center" style="margin: 0in 0in 0pt 0.75in; text-indent: 0in; text-align: center;" class="MsoBodyTextIndent"><b><span style="font-size: 14pt; line-height: 150%; font-family: Arial;">REFERENCIAS  BIBLIOGRÁFICAS</span></b></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">BERNARDI L, et  al. <b style="">Effect of rosary prayer and yoga mantras on autonomic  cardiovascular rhythms: comparative study</b>. BMJ; 323(7327):1446-9,  2001 Dec 22-29.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">BHARSHANKAR, RN,  et al. <b style="">Effect of yoga on cardiovascular system in subjects  above 40 years</b>. Indian J Physiol Pharmacol; 47(2):202-6, 2003 Apr.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span style="font-family: Arial;">BHAVANANJ</span><span style="font-family: Arial;">, AB</span><span style="font-family: Arial;">, et al. <b style="">Acute effect of Mukh  bhastrika (a yogic bellows type breathing) on reaction time</b>. </span><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Indian J Physiol Pharmacol;  47(3):297-300, 2003 Jul.<b></b></span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">CASTRO,  R. <b style="">Aprenda a Respirar</b>. Mestre DeRose Yôga Review. Ano  1, nº 3, p. 43, 2004 </font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span style="font-family: Arial;">DAMODARAN A, et  al. <b style="">Therapeutic potential of yoga practices in modifying  cardiovascular risk profile in middle aged men and women</b>. </span><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">J Assoc Physicians India;  50(5):633-40, 2002 May. </span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">DANTAS,  E. H. M. <b style="">Flexibilidade: alongamento e flexionamento</b>. 3ª  edição. Rio de Janeiro: Ed. Shape, 1995.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">DEROSE,  L.S.A. <b>Faça Yôga antes que você precise</b>. 4ª edição, Uni-Yôga.  São Paulo: Ed. </span><span style="font-family: Arial;">Martin Claret,  2001.</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">GALANTINO ML, et  al. <b style="">The impact of modified Hatha yoga on chronic low back  pain: a pilot study</b>. Altern Ther Health Med; 10(2):56-9, 2004  Mar-Apr.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">HARINATH K, et  al. <b style="">Effects of Hatha yoga and Omkar meditation on  cardiorespiratory performance, psychologic profile, and melatonin  secretion</b>. J Altern Complement Med; 10(2):261-8, 2004 Apr.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">LIPSON, E. <b style="">Trabalhos do Yôga</b>. Yôga Journal, V.1, Nº 6, p 32-35,  1999/2000 Dez.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">MADANMOHAN, et  al. <b style="">Effect of yoga training on handgrip, respiratory  pressures and pulmonary function</b>. Indian J Physiol Pharmacol;  47(4):387-92, 2003 Oct.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span style="font-family: Arial;">MADANMOHAN, et  al. <b style="">Modulation of cold pressor-induced stress by shavasan in  normal adult volunteers</b>. </span><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Indian J Physiol Pharmacol; 46(3):307-12, 2002 Jul.</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">PASCHOAL,  S. M. P. <b style="">Qualidade de vida do idoso: Elaboração de um  instrumento que privilegia sua opinião</b>. São Paulo, 2000. Dissertação  de Mestrado. Faculdade de Medicina, Universidade de São Paulo.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">PRETO,  K. <b style="">Yôga sob o microscópio</b>. </span><span style="font-family: Arial;">Yôga Journal, V.3, Nº 8, p. 40-44, 2000 Out.</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">RAUB JA.  Psychophysiologic <b style="">effects of Hatha Yoga on musculoskeletal  and cardiopulmonary function: a literature review</b>. J Altern  Complement Med; 8(6):797-812, 2002 Dec.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span style="font-family: Arial;">RAY US, et al. <b style="">Effect of yogic exercises on physical and mental health of  young fellowship course trainees</b>. </span><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">Indian J Physiol Pharmacol; 45(1):37-53, 2001 Jan.</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;"><font size="3">SAMULSKI,  D. M. <b>Psicologia do Esporte</b>. 1ª edição. Barueri, SP: Ed. Manole,  2002.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><font size="3"><span lang="PT-BR" style="font-family: Arial;">SANTOS,  SÉRGIO L. H. <b style="">Yôga Sámkhya e Tantra</b>. 4ª edição. São  Paulo: Ed. </span><span style="font-family: Arial;">Uni-Yôga. 2001.</span></font></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">SMITH, A. E. <b style="">“Quality of life: a review”</b>. In: Education and ageing. V.  15, n. 3, p. 419-35, 2000.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">UDUPA K, et al. <b style="">Effect of pranayam training on cardiac function in normal  young volunteers</b>. Indian J Physiol Pharmacol; 47(1):27-33, 2003 Jan.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">VEMPATI RP, et  al. <b style="">Yoga-based guided relaxation reduces sympathetic  activity judged from baseline levels</b>. Psychol Rep; 90(2):487-94,  2002 Apr.</font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt; text-indent: 0in;" class="MsoBodyTextIndent"><span style="font-family: Arial;"><font size="3">VYAS R, et al. <b style="">Effect of meditation on respiratory system, cardiovascular  system and lipid profile</b>. Indian J Physiol Pharmacol; 46(4):487-91,  2002 Oct.</font></span></p>
</font></div><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[O ásana no Hatha Yoga segundo Antônio Blay (normas de execução)]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/o%20asana%20no%20hatha%20yoga%20segundo%20antonio%20blay%20%28normas%20de%20execu%c3%a7%c3%a3o%29/</link>
         <description><![CDATA[José Bolívar 

&nbsp;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  A execução dos ásanas dentro do Hatha Yoga segue uma série de  normas gerais para alcançar os objetivos da prática, o que também os  distinguem de qualquer outra atividade. Assim, Antônio Blay, em seu  livro Fundamento e Técnica do Hatha Yoga (pg.80, 8ªedição), ressalta  que, para que a posição adotada realmente seja ásana, deve apresentar  uma série de características, sendo que as principais...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Mon, 08 May 2006 00:00:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/o%20asana%20no%20hatha%20yoga%20segundo%20antonio%20blay%20%28normas%20de%20execu%c3%a7%c3%a3o%29/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><font size="1"><strong>José Bolívar</strong> </font></p>
<div align="justify"><font size="1">
<p><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>A execução dos ásanas dentro do Hatha Yoga segue uma série de  normas gerais para alcançar os objetivos da prática, o que também os  distinguem de qualquer outra atividade. Assim, Antônio Blay, em seu  livro Fundamento e Técnica do Hatha Yoga (pg.80, 8ªedição), ressalta  que, para que a posição adotada realmente seja ásana, deve apresentar  uma série de características, sendo que as principais são:</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"></font></font></span>&#160;</p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">“1º Permanência  progressivamente prolongada.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">2º Extrema  lentidão de execução.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">3º Normalmente  devem realizar-se de forma suave, evitando o esforço.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">4º Absoluta  necessidade de que a prática de cada ásana esteja acompanhada  simultaneamente dos seguintes fatores: respiração, relaxamento e atitude  mental adequada.”</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal">&#160;</p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>Baseado nos comentários de Antônio Blay e em nossa experiência  pessoal, vamos a seguir explicar o porquê de cada regra.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">A PERMANÊNCIA</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>A permanência é uma das principais características do ásana,  pois, considerando que essas técnicas atuam na esfera física, energética  e psíquica, é essencial que haja tempo hábil para que todas essas  mudanças se desenvolvam adequadamente na prática, e de forma consciente.  De acordo com esse fato, o autor afirma: “a maior parte dos ásanas são  executados uma única vez, mas aumentando-se sua duração, à medida que se  vai progredindo na prática, diversamente dos exercícios da ginástica  ocidental, que são feitos sempre repetidas vezes.” </font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>Uma frase de grande sensibilidade que consideramos como um dos  pontos altos do livro menciona que “no Yoga, cada ásana é um modo de  estar para chegar a um modo de ser”. Penso que, para compreender essa  afirmação com profundidade, só mesmo vivenciando a técnica. Para quem  pratica faz todo o sentido, mas, para quem ainda não pratica, vou tentar  explicar com a limitação das palavras: baseando-nos no Yoga Sútra de  Pátañjali, ásana é uma posição firme e confortável, porém, a firmeza e o  conforto não vêm de graça. O praticante é quem conquista esses  elementos através do domínio do seu corpo, da sua energia vital. A  firmeza decorre principalmente da concentração no corpo, e o conforto  decorre principalmente do relaxamento na posição. Portanto, ao manter a  concentração profunda no corpo, fazemos com que a consciência tome a  forma do ásana, em outras palavras, fazemos com que ela se estabilize no  corpo, que é o seu objeto de concentração no ásana. Conseqüentemente,  tornamo-nos firmes, estáveis. Essas características desenvolvidas serão  essenciais na meditação e se tornarão um comportamento permanente na  vida. Ao mesmo tempo, ao exercer o relaxamento na posição, estamos  progressivamente desfazendo as amarras psicofísicas, que constituem  obstáculos para muitas ações na vida, inclusive para a meditação,  permitindo, entre outras coisas, que a energia vital e os processos  orgânicos fluam mais livremente e de forma harmônica. Dessa forma,  naturalmente incorporamos essa atitude de descontração e fluidez no dia a  dia. </font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">A EXTREMA  LENTIDÃO DE EXECUÇÃO</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>Segundo Antônio Blay “a extrema lentidão de execução é outra  característica muito própria do Yoga”. E realmente, essa lentidão  permite que o praticante se coloque no ásana de forma precisa, tomando  consciência de cada momento e de cada detalhe importante (alinhamento,  relaxamento ou contração dos músculos corretos, a variação mais adequada  para o seu estágio de desenvolvimento, etc) para que obtenha o melhor  proveito possível da posição final. Porém, de forma muito perspicaz, o  autor nos lembra que “no princípio, o processo é quase inverso” , ou  seja, o iniciante tenta “ir para a posição” de forma quase instantânea e  automática, e uma vez na posição começa a tomar consciência do seu  corpo e a despertar o estado mental próprio do ásana. Além desse fato,  queremos ressaltar que a execução lenta também favorece que se mantenha o  estado de interiorização obtido no ásana anterior, sem permitir que a  energia acumulada se disperse entre uma posição e outra e ainda levando a  um encadeamento entre as técnicas.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">EXECUÇÃO SUAVE E  SEM ESFORÇO</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span><span style="">&#160;</span>Para realizar os ásanas, não se utiliza o  forçamento, mais sim a descontração e a consciência corporal. Essa  regra também garante que cada praticante seguirá o seu próprio ritmo,  mantendo a posição somente enquanto perceber que a permanência é  construtiva. Com essa atitude, o praticante começa a aguçar a sua  sensibilidade interna e o respeito pelo seu corpo, aprendendo a ouvi-lo  cada vez melhor. Além disso há também uma razão energética para a  suavidade, nas palavras de Antônio Blay: “O objetivo é o de criar e  armazenar novas energias, evitando qualquer gasto energético inútil. E  isto por duas razões: porque esta criação e poupança aumentam o poder e a  resistência do organismo, e porque a acumulação de energia produz o  despertar de diversos chakras, estimula uma circulação prânica melhor e  favorece a tomada de consciência de novos estratos de nossa  personalidade”.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">RESPIRAÇÃO </font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>Em relação à respiração, percebemos que ela se torna mais  profunda e regular como uma necessidade natural à medida que nos  concentramos na posição, para que se exerça esse domínio da consciência  sobre o corpo que deve ocorrer no ásana. </font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>Para fundamentar ainda mais essa importância que é dada á  respiração, vamos seguir um raciocínio lógico: A meta do Yoga é a  expansão da consciência. A consciência é uma das formas de manifestação  da energia vital. Para o ser humano, um meio importantíssimo para a  captação de energia vital é justamente a respiração. Portanto, se  ampliamos a respiração, atuamos diretamente na expansão da consciência. </font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">Além disso,  temos que todos os processos corporais dependem dos fluxos de energia  vital dentro do organismo (pránas e sub-pránas). E, como afirmamos acima  um dos principais meios para a captação da energia vital é a  respiração. Portanto, se a respiração é irregular, arrítmica, os  processos orgânicos tendem a seguir o mesmo padrão. Ao contrário, se  tornamos a respiração regular, impomos ritmo e ordem ao processo de  captação e expansão de energia vital dentro do organismo,  consequentemente, impomos ritmo e ordem aos processos corporais,  produzindo maior harmonia, saúde, consciência e domínio da energia. </font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">RELAXAMENTO</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>Já explicamos sobre a importância do relaxamento nos comentários  sobre a permanência, mas devido á importância dessa regra, vamos  comentar um pouco mais. Ao longo da nossa vida, várias emoções e outros  conteúdos psíquicos são somatizados em nosso corpo de diversos modos,  como por exemplo na forma de tensões. Muitas vezes, essas tensões são  mantidas de forma inconsciente e permanente, até mesmo quando dormimos.  Para que essas tensões se mantenham ocorre um gasto de energia, e se a  tensão é desnecessária, esse gasto energético também é desnecessário. Ao  praticar os ásanas, temos a oportunidade de tornar essas tensões  conscientes para então desfazê-las através do relaxamento. Com isso,  liberamos a energia que seria necessária para mantê-las, e essa energia  se soma ao nosso patrimônio energético pessoal, traduzindo-se em mais  vitalidade, realizando também uma verdadeira limpeza no psiquismo,  dissolvendo aqueles conteúdos que mantinham tais obstruções. Além disso,  observando essa regra, vamos relaxando cada vez mais as partes do corpo  que não intervém no ásana, direcionando a energia de forma mais  específica e suficiente para o local que realmente está sendo acionado.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">ATITUDE MENTAL  ADEQUADA</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>A atitude mental é esse estado de interiorização obtido, a  consciência de todas essas ações internas que descrevemos e a percepção  das reações. É o que mantém o sentido do trabalho realizado, é a  percepção do momento presente da vivência e do Yoga em ação, como meio e  fim.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman"><span style="">&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;&#160;  </span>Para terminar, gostaríamos de citar mais um trecho extremamente  esclarecedor, que consta no último parágrafo da pg.82 do livro  Fundamento e Técnica do Hatha Yoga, de Antônio Blay, 8ª edição: “Não  esperamos que o estudante possa, desde o começo, seguir, nem sequer  compreender bem todos esses conceitos e normas de execução. Não  obstante, julgamos conveniente expô-los porque cremos que o leitor  ocidental precisa compreender, ou pelo menos, vislumbrar até onde leva o  caminho que percorre; ainda que, por enquanto, esteja ele em seu  começo. À medida que vai praticando, aplicando com critério e  perseverança tudo quanto possa compreender, todas essas normas irão  deixando de parecer-lhe meras palavras ou idéias. À medida que as  aplique, irá vivendo-as e, ao vivê-las, conscientemente,  compreendendê-las-á no seu verdadeiro sentido. Uma experiência cada vez  mais clara e um discernimento progressivo mais profundo substituirão as  idéias e teorias mais ou menos ocas e superficiais. E serão esta  experiência e este discernimento os únicos que lhe poderão demonstrar e  explicar claramente o caminho que conduz ao seu interior, assim como o  próprio conteúdo desse interior”.</font></font></span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style="">&nbsp;</span></p>
<p style="margin: 0in 0in 0pt;" class="MsoNormal"><span lang="PT-BR" style=""><font size="3"><font face="Times New Roman">Nota: O  Copyright do livro Fundamento e Técnica do Hatha Yoga, de Antônio Blay,  Edições Loyola, data de 1966.</font></font></span></p>
</font></div><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
      <item>
         <title><![CDATA[Sobre a grafia da palavra Yoga]]></title>
         <link>http://www.yoganataraja.com.br/news/sobre-a-grafia-da-palavra-yoga/</link>
         <description><![CDATA[Marcos Taccolini
&#160;
Sobre este artigo
A forma utilizada para a grafia está longe de influenciar na prática  correta do Yoga, inclusive um dos maiores mestres do século XIX sequer  sabia escrever. Contudo tantas foram as vezes nos últimos meses que fui  solicitado a esclarecer sobre este tema, que resolvi já deixar as  referências publicadas. Para não gerar mais dúvidas que repostas, abri  mão da concisão em favor de uma explanação mais detalhada e mais  completa.
&#160;
Pronúncia e...<br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></description>
         <pubDate>Tue, 14 Feb 2006 00:00:00 +0100</pubDate>
         <guid isPermaLink="true">http://www.yoganataraja.com.br/news/sobre-a-grafia-da-palavra-yoga/</guid>
         <category>Artigos</category>
         <content:encoded><![CDATA[<p><span style="color: rgb(128, 0, 0);"><b>Marcos Taccolini</b></span></p>
<p>&#160;</p>
<p><span style="color: rgb(128, 128, 0);"><b>Sobre este artigo</b></span></p>
<p>A forma utilizada para a grafia está longe de influenciar na prática  correta do Yoga, inclusive um dos maiores mestres do século XIX sequer  sabia escrever. Contudo tantas foram as vezes nos últimos meses que fui  solicitado a esclarecer sobre este tema, que resolvi já deixar as  referências publicadas. Para não gerar mais dúvidas que repostas, abri  mão da concisão em favor de uma explanação mais detalhada e mais  completa.</p>
<p>&#160;</p>
<p><span style="color: rgb(128, 128, 0);"><b>Pronúncia e gênero</b></span></p>
<p>Yoga é um termo sânscrito, do gênero masculino, que pronuncia-se com a  letra “o” longa e fechada e a grafia internacional é a utilizada no  título deste artigo. A verificação do gênero e pronúncia pode ser feita  consultando qualquer dicionário de sânscrito, alguns disponíveis online  na Internet como o Sanskrit-English Dictionary, Sir Monier-Williams.  Como regra mnemônica para saber o gênero de uma palavra oriunda do  sânscrito, procure lembrar que palavras terminadas com “a” curto, como  Shiva, Ganesha, Krishna, ásana são masculinas, e palavras terminadas com  “á” longo, como Durgá, Gangá, Umá, pújá, são palavras femininas.</p>
<p>Assim, em todos os idiomas ao redor do mundo, com exceção do Brasil, o  termo Yoga é sempre masculino e pronunciado com “o” fechado. No Brasil,  contudo, como a utilização do termo “a ióga” já é uma tradição de  várias décadas, já foi incorporada e dicionarizada, não pode mais ser  considerado errada. Efetivamente com o uso passou a existir no Brasil as  duas palavras, a pronúncia internacional e uma outra pronúncia,  dicionarizada, com “ó” aberto e o gênero feminino.</p>
<p>De qualquer forma, é sempre interessante para os profissionais da  área orientar os praticantes, a imprensa e até mesmo outros  profissionais que sejam abertos a esta sugestão, para que passem a  adotar a pronúncia internacional fechada e o gênero masculino. O motivo  principal desta recomendação é que caso o interlocutor pronuncie Yoga  com “o” aberto, em diálogo com pessoas de outras países, sequer será  compreendido. Se o diálogo for com profissionais de Yoga de outros  países talvez até seja comprometida nossa imagem profissional e de nosso  país.</p>
<p>&#160;</p>
<p><span style="color: rgb(128, 128, 0);"><b>Grafia com “i” ou “y”</b></span></p>
<p>Quanto à grafia com “i”, ao invés de “y”, apesar de dicionarizada,  também deve ser evitada, pois além de divergente do padrão mundial,  induz ao erro de pronúncia, criando uma separação fonética entre o “i” e  o “o” de Yoga, que não existe no original sânscrito. Mas, novamente,  uma vez que foi dicionarizada não pode ser considera incorreta sua  utilização no Brasil. O Dicionário Aurélio define que a letra “y” não  mais é considerada parte de nosso alfabeto, sendo substituída nos  vocábulos pela letra “i”, mas que nomes próprios de origem estrangeira  podem manter a grafia com “y”. Ora, Yoga é um nome próprio de origem  estrangeira (é nome da Filosofia que professamos e o nome de um dárshana  do hinduísmo), assim esperemos que em futuras edições já seja  dicionarizado com “y”.</p>
<p>&#160;</p>
<p><span style="color: rgb(128, 128, 0);"><b>Yoga, Yôga ou Yóga</b></span></p>
<p>A forma mais indicada para grafia com o alfabeto latino é a forma que  foi usada no título deste artigo, Yoga, mas as demais formas não estão  erradas, de acordo com a transliteração adotada.</p>
<p>Apenas seria errado afirmar que Yôga, ou Yóga, é uma grafia mais  correta, quando na verdade é ao contrário: estas outras variações são  simples alternativas possíveis da convenção internacional que é Yoga,  mas pouco utilizadas e desnecessárias. Para o perfeito entendimento do  porquê desta afirmação, vamos primeiro rever o conceito de  transliteração.</p>
<p>&#160;</p>
<p><span style="color: rgb(128, 128, 0);"><b>Transliteração </b></span></p>
<p>A forma original da grafia do termo Yoga é no alfabeto devanágarí,  para outra representação gráfica (usando alfabeto latino, grego, árabe,  etc.) é necessário definir uma convenção fonética específica para cada  idioma, chamada transliteração. Veja neste link o <a target="_blank" href="http://www.ibiblio.org/sripedia/ebooks/mw/0000/mw__0033.html">exemplo  de transliteração</a> adotado pelo dicionário de sânscrito  Monier-Williams.</p>
<p>Em princípio, usando o alfabeto latino, qualquer das grafias a seguir  poderia ser aceita, de acordo com a transliteração adotada: Yoga, Yoga,  Yôga, Yóga, YOga. Mas como no sânscrito a pronúncia do “o” e do “e” é  sempre fechada e longa, torna-se desnecessário a inclusão de qualquer  símbolo ortográfico, visto que não existe as variações de “o” ou “ô”,  assim como não existe “e” ou “ê”.</p>
<p>Como há apenas uma pronuncia para o “o”, a transliteração utilizada  quase por unanimidade por todos os países que usam o alfabeto latino, e  por quase a totalidade dos autores nestes países, é grafar Yoga,  vedánta, yoganidrá, etc. indicando na descrição da transliteração que a  pronúncia dos “os” e dos “es” são fechadas e longas, mas sem necessidade  de símbolos ortográficos. No caso da letra “a”, “i” e “u”, nas  transliterações mais precisas é utilizado um símbolo ortográfico (ou  maiúsculas), pois é necessário distinguir entre o “a” curto e o “á”  longo.</p>
<p>Uma tentativa para estabelecer a utilização do circunflexo como norma  foi a partir da tradução do termo “mátra” do sânscrito como “acento”,  mas há dois problemas com esta tese: o primeiro é que “acento” não é a  tradução de “mátra”, que traduz como "intervalo" ou "duração"; segundo,  ainda que aceitássemos a tradução de "mátra" como “acento”, mesmo neste  caso o termo "acento" não iria se referir à acentuação ortográfica.  Sobre o tema transliteração, consulte também os seguintes comentários  enviados sobre este artigo:<br />
<a target="_blank" href="http://yoganataraja.locaweb.com.br/artigos/CarlosEduardoGrafiaYoga.htm">Comentário  de Carlos Eduardo, formado em sânscrito</a><br />
<a href="http://www.yogabrasil.com.br/artigos/texto_sobre_yoga_e_yoga.htm" linkindex="3">Artigo  da Profa. Eloisa Vargas</a><br />
<a href="http://yoganataraja.locaweb.com.br/artigos/ComentarioMauricioWolff.htm" target="_blank">Comentário  enviado por Mauricio Wolff</a></p>
<p>&#160;</p>
<p><span style="color: rgb(128, 128, 0);"><b>Referências bibliográficas</b></span></p>
<p>Uma das principais referências bibliográficas para a não utilização  do acento circunflexo é o Sanskrit-English Dictionary, de Sir  Monier-Williams. Neste dicionário, o okimátra (símbolo que representa o  fonema "o" no devanágarí) é transliterado pela letra “o” (sem qualquer  outro símbolo ortográfico) e é explanado que recebe a mesma pronúncia de  stone e go no Inglês. Apenas na descrição fonética do vocábulo está  grafado yóga para ressaltar a pronúncia, em todas as demais referências  dentro do texto está grafado Yoga, sem circunflexo e sem nenhum símbolo  ortográfico.</p>
<p>Apenas em algumas raras publicações, como a do Léxico de Filosófica  Hindu, de Kastberger, Ed. Kier e Aphorisms of Yôga, Sir Purohit Swami,  de 1938, utilizam o termo Yoga com circunflexo (a também citada  Enciclopédia Britânica de 1954, já se atualizou e corrigiu e não mais  utiliza acento há muitos anos). Mas mesmo estas não são referências  válidas neste caso, pois estes livros não utilizam o circunflexo como  transliteração do okimátra, mas para sinalizar toda e qualquer pronúncia  alongada; assim eles também grafam âsana, prânâyâma, kundalinî, todas  com circunflexo.</p>
<p>Note-se também, que o argumento de que por pronúncia do “o” (do  okimatra, do sânscrito) ser alongada como em "oo", deveria haver um  símbolo ortográfico de acento não é válida, pois as mesmos poucos  autores de Yoga que defendem esta necessidade, utilizam apenas o J, para  representar o som de dj (como em “japa”) e apenas o “ch” ou “c”, para  representar o som de tch (como em “chakra”) e apenas um "s" para  representar o som de "ss" (ásana). Assim, como não existem dois tipos de  "s" ou "ss", nem dois tipos de “o” ou "oo", é extremamente óbvio e  consistente utilizar apenas a letra “o” como transliteração do okimátra,  como exemplo vale a <a href="http://www.ibiblio.org/sripedia/ebooks/mw/0000/mw__0033.html" linkindex="5">consulta  online</a> ao já citado Sanskrit-English Dictionary, de Sir Monier  Williams.</p>
<p>Outra pretensa justificativa para a inclusão do circunflexo em Yoga  seria para avisar ao leitor, em língua Portuguesa, para fechar a  pronúncia; mas isto também não procede pois, se fôssemos seguir a mesma  lógica, deveríamos começar a grafar ássana, tchakra e púdjá para evitar  que alguém pronuncia-se ázana.</p>
<p>No curso de Sânscrito de Michael Coulson (Sanskrit, an Introduction  to the Classical Language) há uma explanação bem clara sobre usarmos “o”  e o “e”, sem símbolos ortográficos adicionais, ele explana, na pág.6:</p>
<p>“É extremamente importante relembrar, contudo, não apenas que o “e” e  o “o” independentemente de sua pronúncia continuam classificados como  ditongos, mas também que foneticamente e métricamente são vogais longas,  não curtas. A única razão que elas não são usualmente transliteradas  como “e” ou “o” é que desde que o “e” e o “o” curto não ocorrem no  Sânscrito, a distinção não precisa ser assinalada.”</p>
<p>&#160;</p>
<p><b><span style="color: rgb(128, 128, 0);">Representatividade internacional</span></b></p>
<p>A quase totalidade das gramáticas e dicionários de sânscrito, grafam  YOGA; assim como a quase totalidade de autores de Yoga também o fazem,  incluindo Sivánanda, Satyánanda, Indra Devi, Goswami, Van Lysebeth,  Georg Feuerstein, Mircea Eliade, Vivekánanda, Aurobindo, Iyengar,  Pattabi Joys, Theos Bernard, Tara Michael e Sir John Woodrofe (Artur  Avalon).</p>
<p>Assim como no passado depunha contra a imagem do Brasil, numa  convenção internacional apenas os profissionais do Brasil pronunciando e  grafando "A Ióga", e todos os demais do planeta utilizando "O Yoga",  atualmente também depõe negativamente contra nossa imagem a tentativa de  apresentar a utilização do circunflexo no Yoga como uma transliteração  mais correta que outras.</p>
<p>A utilização do acento circunflexo na palavra Yoga, apesar de ser uma  das inúmeras convenções possíveis, é uma redundância supérflua (nas  transliterações que usam o “o” com acento circunflexo, não existe uma  única palavra com “o” sem o acento circuflexo, logo ele não é  necessário) e ainda entra em conflito com o padrão mundialmente  utilizado, tornando-se tão exótico e pouco usual grafar Yôga ao invés de  Yoga, quanto é grafar o nome do criador do Yoga como Çiva, ao invés de  Shiva, apesar de esta também ser uma transliteração possível.</p>
<p>&#160;</p>
<p><span style="color: rgb(128, 128, 0);"><b>O histórico no Brasil</b></span></p>
<p>Essa polêmica e a utilização do acento circunflexo no passado teve  sua validade e importância histórica no Brasil, por trazer a questão da  pronúncia ao debate auxiliando para que a distorção de pronúncia outrora  vigente fosse corrigida. Essa correção foi interessante para inserir  melhor o Brasil no contexto internacional de Yoga, não vamos agora dar  um passo para trás nesta conquista, tentando impingir ao Yoga uma nova  transliteração, que ainda por cima não tem sustentação ou necessidade  gramatical.</p>
<p>Atualmente no ambiente globalizado que vivemos, quem se interessa  sobre este tema há teve acesso à pronúncia correta, desta forma, propor a  adotação de grafia distinta do padrão mundial, que é Yoga, não se  justifica mais.</p>
<p>&#160;</p>
<p><b><span style="color: rgb(128, 128, 0);">O respeito às várias linhas de Yoga</span></b></p>
<p>Também é fundamental lembrar que o mais importante no Yoga é a  atitude ética e consistente com a filosofia e com seus alunos; não se  deve julgar a capacidade pessoal e a dedicação de um professor pela sua  pronúncia ou sotaque. Felizmente já consegui superar e descondicionar-me  do meu aprendizado inicial em Yoga, onde jocosamente agredia-se com  piadas e gozações aos profissionais de outras linhas que utilizavam a  pronúncia aberta, a ióga.</p>
<p>Quem no Brasil ainda utiliza o termo “a ióga” é por sua formação e  interesse pessoal, não por falta de referências técnicas, e deve ser  respeitado! Assim como devemos respeitar os profissionais que mesmo  depois desta batelada de referências bibliográficas e explanações  continuarem grafando "o yôga".</p>
<p>Ressalte-se que qualquer das outras variantes Yôga, Yóga, Yõga, Yòga,  Yöga, pode ser utilizada se assim for a convenção de transliteração  adotada. Apesar de tais convenções terem sido criadas distanciando-se do  padrão mundial, não são consideradas erradas. A única alternativa  efetivamente errada seria tentar defender que alguma destas variações,  pouco usuais e não abalizadas por linguistas, pudesse ser mais correta  que a grafia internacional, Yoga.</p>
<p>Mantendo os princípios de diversidade e independência que norteiam o  trabalho no Yoga, cada escola e professor adota a grafia e  transliteração adequada à sua linhagem, estudo, proposta, e de acordo  com os requisitos do texto que está produzindo.</p>
<p>&#160;</p><br />
Se a mensagem não estiver completa, clique no título para visualizá-la.]]></content:encoded>
      </item>
   </channel>
</rss>